MITYCZNE MILIARDY NA NAGRODY TO NIEPRAWDA! Odpowiadamy na ataki w mediach w sprawie nowelizacji ustawy o zabytkach

W związku z publikacją w „Rzeczpospolitej” artykułu „6 mld zł za nową ustawę o zabytkach”, Polski Związek Eksploratorów skierował do Redaktora Naczelnego oficjalne pismo polemiczne. Nie pozwalamy na manipulacje finansowe ani na stygmatyzację polskiego środowiska poszukiwaczy!
Pomimo dowodów na manipulację faktami dotyczacymi kosztów nagród, a co za tym idzie kosztów wdrożenia ustawy z dnia 13 lipca 2023 r. w mediach wciąż podaje się nieprawdę, po to by negatywnie nastawić opinię publiczną i parlamentarzystów do poszukiwaczy i zmiany przepisów.

Poniżej przedstawiamy w skrócie najciężej punktowane mity i fakty:

1. Mityczne miliardy (6–14,7 mld zł) i miedziane boratynki

Mit: Przeciwnicy ustawy straszą budżet państwa kosztem 6 mld zł (a w kolejnych projektach nawet 14,7 mld zł rocznie!).
Jak powstał ten mit? Ministerstwo Kultury bezpodstawnie założyło, że państwo zapłaci średnio... 11 680 zł za KAŻDY znaleziony przedmiot (do wyliczeń użyto próby z Poznania obejmującej głównie masowe miedziane boratynki i guziki!).

Fakt: Ustawa wyraźnie mówi, że nagroda pieniężna przysługuje WYŁĄCZNIE za zabytki o szczególnej wartości naukowej, historycznej lub artystycznej (za masowe monety przysługuje dyplom). Od 2015 r. na podstawie analogicznych przepisów dotyczących nagród za inne zabytki niż archeologiczne, które należą się również poszukiwaczom działającym z pozwoleniem konserwatora przyznano w Polsce tylko dwie nagrody!

2. Sfałszowany obraz środowiska – mit o „20 tysiącach osób żyjących z poszukiwań”

Mit: W mediach padła bezdowodowa teza, jakoby 20 tys. detektorystów uczyniło z poszukiwań „stałe źródło dochodu”.

Fakt: Nie istnieją ŻADNE badania, dane Policji czy statystyki skarbowe potwierdzające ten rzekomy „czarny rynek”. Najważniejszą przyczyną niskiego wskaźnika oficjalnych zgłoszeń była wielomiesięczna, skomplikowana biurokracja w urzędach konserwatorskich, a nie chęć ukrywania znalezisk przez pasjonatów.

3. Cyfryzacja i sprawdzone wzorce z UK i Danii

Nowe przepisy mają znieść biurokratyczne bariery administracyjne, określają obowiązku informacyjne znalazców, pozwalają na szybkie zgłaszanie znalezisk i ich lokalizacji, co wiąże się z większym niż dotychczas napływem informacji naukowej.

Partnerstwo zamiast ścigania działa z powodzeniem od lat w Wielkiej Brytanii (program PAS) oraz w Danii (program DIME) – tam zaufanie między detektorystami a muzealnikami doprowadziło do uratowania setek tysięcy cennych zabytków dla historii!

Z pismem polemicznym do Redakcji Rzeczypospolitej zapoznacie się naszej stronie, tam również znajdują się linki do naszych wcześniejszych publikacji z dokumentami dowodzącymi manipulacji danymi o kosztach nagród, a co za tym idzie kosztach wdrożenia ustawy z dnia 13 lipca 2023 r.

Zarząd PZE i Rada ds. polityk publicznych

MASOWA MOBILIZACJA!

Koledzy i Koleżanki, Eksploratorzy!

Projekt z 20 stycznia 2025 r., wprowadzony do Sejmu w trybie projektu poselskiego, to próba odwrócenia kierunku reformy z 2023 roku i przekreślenia jej najważniejszych założeń. Więcej szczegółów dlaczego ta ustawa jest zła znajdziecie w naszym artykule. Koniecznie przeczytajcie go wraz z załączonymi dokumentami.
Komuś najwyraźniej wydawało się, że zgodzimy się na krok wstecz i powrót do biurokratycznego absurdu. Nic z tego!

Sejm ma w grudniu zaledwie dwa posiedzenia, a termin konsultacji społecznych upływa 6 grudnia. Czasu jest niewiele, dlatego teraz szczególnie liczy się nasze wspólne działanie. Naszą największą siłą jest liczebność środowiska!

Politycy nie mogą ignorować tysięcy głosów obywateli. Jeśli w sejmowej ankiecie pojawią się tysiące merytorycznych i jednoznacznie krytycznych opinii, będzie to wyraźny sygnał, że proponowane rozwiązania spotykają się z ogromnym społecznym sprzeciwem. Nie chodzi przecież tylko o nasze hobby. Chodzi o przepisy, które mogą zablokować legalne poszukiwania, sparaliżować pracę urzędów i zaprzepaścić efekty reformy z 2023 roku.

Musimy pokazać, że jesteśmy liczącym się środowiskiem i potrafimy działać wspólnie!

CO MOŻESZ ZROBIĆ?

Wypełnij ankietę i włącz się do walki o przyszłość polskiej eksploracji!
Konsultacje społeczne trwają do 6 grudnia 2026 r. Na stronie Sejmu znajdziecie formularz ankiety (link zamieszczamy również w naszym artykule).
Wypełnienie ankiety wymaga nieco czasu, profilu zaufanego i zapoznania się z projektem. Warto jednak poświęcić te kilkadziesiąt minut. Możecie skorzystać z naszego opracowania i stanowiska dotyczącego siostrzanego projektu z 20 stycznia 2025 r., które udostępniamy w artykule.

MATERIAŁY DO ANKIETY!

UWAGA!

Ankieta nie wymaga posiadania profilu zaufanego, a wystarczy zwykły podpis elektroniczny przez bankowość lub logowanie.

Tak jak informowaliśmy wcześniej do konsultacji społecznych trafił właśnie projekt ustawy, która jeśli wejdzie w życie całkowicie zniweczy cele ustawy z dnia 13 lipca 2023 r. zmieniającej biurokratyczne przepisy dotyczące poszukiwań.

Nie tylko nie będzie łatwiej wyjść w teren ale poszukiwania w ogóle zostaną mocno utrudnione. Projektowane przepisy nie tylko nie spowodują zmniejszenia szarej strefy, co powinno być celem nadrzędnym projektodawców, ale ją jeszcze powiększą uderzając przede wszystkim w osoby poszukujące dotąd z pozwoleniami konserwatorów zabytków. Przepisy uderzą zwłaszcza w stowarzyszenia i organizowane zloty, poszukiwania zbiorowe upamiętniające różne wydarzenia historyczne, które mocno wpisały się w lokalne kalendarze cyklicznych imprez. Organizacja takich wydarzeń nie będzie praktycznie możliwa.

Na stronie sejmowej jest ankieta, w której każdy obywatel może się wypowiedzieć na temat tego projektu. Nie zostało już wiele czasu a okres ten może zostać jeszcze skrócony przez Marszałka Sejmu. Obiecaliśmy, że pomożemy przygotować materiały, gotowe ściągi byście mogli je w swoim imieniu zamieścić w ankiecie. I tak też zrobiliśmy. Nie było to łatwe ponieważ na każde pytanie w ankiecie przeznaczono jedynie 3900 znaków. W przypadku zwykłych pytań to w zasadzie wystarczyło ale niestety możliwość komentowania najważniejszych dla nas przepisów zawiera się w jednym pytaniu, co oznacza, że na ich skomentowanie mamy również jedynie 3900 znaków. To absurdalne, a takie konsultację są fikcją. Mimo wszystko warto jednak wysłać tę ankietę, by pokazać, że się z tą zmianą absolutnie nie zgadzamy, że Ministerstwo opracowało te przepisy w oderwaniu od rzeczywistości i bez zrozumienia obywateli mających pasję odkrywania historii.

Cały materiał do kopiowania znajduje się na naszej stronie (kliknij w link poniżej). Siłą rzeczy musieliśmy to zrobić niezwykle skrótowo, hasłowo. Przy każdym komentarzu podana jest liczba wykorzystanych znaków, jakbyście chcieli jeszcze coś dodać lub zamienić. (Rozważamy czy przygotować też inną wersję opracowania, która dopuszczalną ilością znaków będzie opisywała każdy przepis, za to bardziej wyczerpująco, i każdy mógłby wtedy mógłby wybrać na który przepis chciałby zwrócić szczególną uwagę i poświęcić całą liczbę znaków)
Jednocześnie na naszej stronie znajdziecie pełny komentarz dotyczący poszczególnych przepisów, który dołączymy do naszej opinii do Komisji Kultury i Kancelarii PRP.
Koniecznie to przeczytajcie, będzie Wam łatwiej zrozumieć, co szykują nam obecnie rządzący.

DO DZIEŁA KOLEŻANKI I KOLEDZY!

Zarząd PZE

MATERIAŁY DO ANKIETY pze.org: https://pze.org.pl/materialy-do-ankiety/