Witam.

Dręczy mnie od jakiegoś czasu zagadka - czym się charakteryzował sąd gajony.
Czym się różnił od innych form sprawowania sądów / posiedzeń sądowych w średniowieczu?

Pozdrawiam

Test

Witam!

Sąd gajony to była "firma wójta" i biedni byli jego oponenci...

W sądzie gajonym zasiadał wójt, względnie jego zastępca, i wszyscy ławnicy w liczbie od 2 do chyba 7.
Początkowo przewaga decyzyjna w sądownictwie była po stronie wójta.
W późniejszym okresie zaczęto częściej się stosować do zasady prawa magdeburskiego - podsądny może być sądzony przed sądem, złożonym ze współobywateli, a więc mieszczan, osoby społecznie jemu równe i nie skoligowane wzajemnie... :666
Tyle się dowiedziałem :)

Pozdrawiam!

Radek!

Dzięki Radkow!

Czy ktoś potrafi jeszcze coś dodać?

Zagadnienia średniowiecznego prawa potrafią być pasjonujące
i opowiadają nam znacznie więcej i lepiej o życiu codziennym
w tamtym okresie, niż niejeden opis obyczajów.

:pa

Test

Nie jestem pewny, czy dobrze pamiętam, ale wydaje mi się, że były odbywane w miejscu starych świętych gajów - stąd nazwa. Był zwoływany okresowo w przeciwieństwie do np. sądów "gorącego prawa". Więcej powinno być m. in. w "Histori prawa" pani prof. Sójki-Zielińskiej.
Jak coś mi się przypomni to jeszcze dopiszę. :)
pozdr, Maciek

Fragmet z sieci: "Sądy są trojakie: gajone wielkie, rugowe i podsądki. Gajone odbywają się rzadko, a z wielką uroczystością, dla spraw najważniejszych, tak kryminalnych, jako też cywilnych. Przeciwnie "podsądki" urządza się do spraw drobiazgowych dla rozmaitych zwyczajnych przekroczeń współżycia wiejskiego, które karze się na poczekaniu według prawa zwyczajowego. Środek pomiędzy gajonem a podsądkami zajmują sądy rugowe.

Na "rugowych" wybrany przez gromadę ławnik musiał oddawać tzw. "rug" tj. zostawał publicznym oskarżycielem wszystkich przestępstw, popełnionych we wsi od ostatniego sądu. Kary były pieniężne i chłosta cielesna; więzienia niechętnie naznaczano. Za zabójstwo kara śmierci przez ścięcie. Za zdradę pana lub gromady odebranie gruntu. Karę oznacza ławica, pan ją zatwierdza lub łagodzi. Za przekroczenia przeciw moralności ławica była bardzo surowa."

Ciekawy temat , moje pierwsze skojarzenie po przeczytaniu tytułu wątku było nieco odmienne ....
W moim regionie słowo "gaić" znaczy tyle co gadać , bajerować .
Najczęściej za "moich czasów" określenie to używane było w kontekście ..."gaić laski" czyli .... bajerować dziewczyny . A jak było po wszystkim ;) to była mowa o "zgaionych laskch" . :jump

Sorry , że troche odbiegne od meritum , ale nie mogłem sie powstrzymać ..
to tyle , ... tak na marginesie .. :)

Pozdrawiam.

Maciej G.