|
Jak doczytam jeszcze to więcej napiszę;-)
Atylla pewnie też dodasz nieco od siebie;-)
Większość grzechotek odkrywa się na cmentarzyskach, głównie w grobach dziecięcych. Fakt ten wraz ze współczesnymi analogiami pozwalają niektórym badaczom (J. Kostrzewski, W. Łęga) interpretować je jako zabawki w całym tego słowa znaczeniu. Na podstawie źródeł etnograficznych, opisujących zwyczaje obrzędowe związane z grzechotkami mającymi na celu odstraszenie złych mocny, niektórzy badacze przypisują im funkcję magiczną (J. Bauner), związaną często z lecznictwem (R. Moschkau). Większość badaczy łączy jednak funkcję obrzędową grzechotek z zabawką dziecięca, a nawet z funkcją instrumentu muzycznego (W. Hensel), z czym spotykamy się u Słowian. Na terenie Słowiańszczyzny gliniane grzechotki wczesnośredniowieczne nawiązują sposobem produkcji do form występujących w okresach wcześniejszych, ręcznie lepione o formie gruszkowatej, znane są jedynie z terenu Słowiańszczyzny połabskiej. Pozostałe grzechotki z tego okresu są toczone lub obtaczane na kole garncarskim i ich produkcja była zapewne analogiczna do sposobu produkcji naczyń glinianych. Prawie wszystkie okazy wykonane były z białej, dobrze wypalonej glinki, często zdobione ornamentem kłutym, dołkowym lub falistym o układzie poziomym (jedynie na górnej części grzechotki). Maja kształt kulisty lub przypominający naczyńka z pokrywą (Z Gdańska, Kruszwicy). Wielkość ich waha się od 2 d0 4 cm. Między X a XIII wiekiem pojawiają się gliniane grzechotki z polewa, gładkie lub zdobione spłaszczonymi guzkami umieszczonymi w pewnej odległości od siebie. W osadach i na cmentarzyskach wczesnośredniowiecznych spotyka się również gliniane pisanki, puste w środku i zawierające wewnątrz luźny kamyczek, który pełnił jednocześnie rolę grzechotki.
(Słownik Starożytności Słowiańskich 1986, s. 19) Grzechotki z wypustkami uważa się za importy terenu Kijowa (J. Kostrzewski "Kultura Prapolska" 1949, s. 333, ryc. 213).
|