U nas znajdują piastowskie bulle, a tam... psałterze sprzed 1200 lat.
Nie zdziwiłbym się, gdyby to drugie było dziełem polskich imigrantów ;)
(Pisownia jest poprawna, system się czepia).

PAP informuje:

P s a ł t e r z z irlandzkiego bagna - w laboratorium

Odnaleziony w irlandzkim torfowisku w lipcu ubiegłego roku psałterz z VIII w. n.e. został przekazany do laboratorium Muzeum Narodowego w Dublinie.
Specjaliści rozpoczęli prace mające na celu rozdzielenie stron
manuskryptu - informuje serwis internetowy "Times Online".

Odnaleziona księga porównywana jest do słynnego manuskryptu
znanego pod nazwą Book of Kells, który pochodzi z VIII/IX w.
Wykonana z arkuszy cienkiej, cielęcej skóry nadal znajduje się w
środowisku zbliżonym do tego, w którym przetrwała ostatnie 1200 lat.

"Wciąż pozostaje w takim stanie, w jakim została odnaleziona -
całkowicie nasączona wodą z torfowiska, która ma działanie
konserwujące. Pracujemy nad nią tylko w specjalnie wychłodzonym
pomieszczeniu o temperaturze 14 stopni Celsjusza" - powiedział
Rolly Read, dyrektor działu konserwacji Muzeum Narodowego w
Dublinie.

Ponieważ księga została już przeniesiona do laboratorium,
irlandzcy archeolodzy ujawnili miejsce jej odnalezienia. Było to
torfowisko Faddan More Bog w południowoirlandzkim hrabstwie
Tipperary.

Jeszcze w zeszłym roku, w trakcie prac na stanowisku w Faddan
More Bog, odnaleziono również fragmenty skórzanej torby, w której
prawdopodobnie znajdowała się księga. Stąd archeolodzy wysnuli
wniosek, że rękopis został celowo ukryty w torfowisku. Być może
zrobił to jeden z zakonników uciekający z klasztoru podczas
najazdu Wikingów.

W VIII w. Wikingowie wiele razy najeżdżali Irlandię. Dużo
klasztornych zbiorów padło ich łupem. Odtwarzając rozmieszczenie
wczesnośredniowiecznych klasztorów na terenie współczesnego
hrabstwa Tipperary badacze doszli do wniosku, że psałterz może
pochodzić z najbliższego z nich - z Birr, które jest oddalone o 7
km od Faddan More Bog.

Swój dobry stan skórzana księga zawdzięcza między innymi
specyficznej roślinności porastającej torfowiska. Torfowce,
rośliny z podklasy mchów, wytwarzają związki o działaniu podobnym
do antybiotyków, które nie dopuszczają do rozwoju bakterii -
największego zagrożenia dla pozostałości organicznych. Ważnym
czynnikiem była również niska zawartość tlenu, charakterystyczna
cecha gleb torfowych.

Mimo wysiłków konserwatorów z Muzeum Narodowego Irlandii, Trinity
College w Dublinie oraz ich współpracy z międzynarodową grupą
specjalistów, prace nad konserwacją psałterza potrwają
prawdopodobnie jeszcze kilka najbliższych lat.

:pa