MITYCZNE MILIARDY NA NAGRODY TO NIEPRAWDA! Odpowiadamy na ataki w mediach w sprawie nowelizacji ustawy o zabytkach

W związku z publikacją w „Rzeczpospolitej” artykułu „6 mld zł za nową ustawę o zabytkach”, Polski Związek Eksploratorów skierował do Redaktora Naczelnego oficjalne pismo polemiczne. Nie pozwalamy na manipulacje finansowe ani na stygmatyzację polskiego środowiska poszukiwaczy!
Pomimo dowodów na manipulację faktami dotyczacymi kosztów nagród, a co za tym idzie kosztów wdrożenia ustawy z dnia 13 lipca 2023 r. w mediach wciąż podaje się nieprawdę, po to by negatywnie nastawić opinię publiczną i parlamentarzystów do poszukiwaczy i zmiany przepisów.

Poniżej przedstawiamy w skrócie najciężej punktowane mity i fakty:

1. Mityczne miliardy (6–14,7 mld zł) i miedziane boratynki

Mit: Przeciwnicy ustawy straszą budżet państwa kosztem 6 mld zł (a w kolejnych projektach nawet 14,7 mld zł rocznie!).
Jak powstał ten mit? Ministerstwo Kultury bezpodstawnie założyło, że państwo zapłaci średnio... 11 680 zł za KAŻDY znaleziony przedmiot (do wyliczeń użyto próby z Poznania obejmującej głównie masowe miedziane boratynki i guziki!).

Fakt: Ustawa wyraźnie mówi, że nagroda pieniężna przysługuje WYŁĄCZNIE za zabytki o szczególnej wartości naukowej, historycznej lub artystycznej (za masowe monety przysługuje dyplom). Od 2015 r. na podstawie analogicznych przepisów dotyczących nagród za inne zabytki niż archeologiczne, które należą się również poszukiwaczom działającym z pozwoleniem konserwatora przyznano w Polsce tylko dwie nagrody!

2. Sfałszowany obraz środowiska – mit o „20 tysiącach osób żyjących z poszukiwań”

Mit: W mediach padła bezdowodowa teza, jakoby 20 tys. detektorystów uczyniło z poszukiwań „stałe źródło dochodu”.

Fakt: Nie istnieją ŻADNE badania, dane Policji czy statystyki skarbowe potwierdzające ten rzekomy „czarny rynek”. Najważniejszą przyczyną niskiego wskaźnika oficjalnych zgłoszeń była wielomiesięczna, skomplikowana biurokracja w urzędach konserwatorskich, a nie chęć ukrywania znalezisk przez pasjonatów.

3. Cyfryzacja i sprawdzone wzorce z UK i Danii

Nowe przepisy mają znieść biurokratyczne bariery administracyjne, określają obowiązku informacyjne znalazców, pozwalają na szybkie zgłaszanie znalezisk i ich lokalizacji, co wiąże się z większym niż dotychczas napływem informacji naukowej.

Partnerstwo zamiast ścigania działa z powodzeniem od lat w Wielkiej Brytanii (program PAS) oraz w Danii (program DIME) – tam zaufanie między detektorystami a muzealnikami doprowadziło do uratowania setek tysięcy cennych zabytków dla historii!

Z pismem polemicznym do Redakcji Rzeczypospolitej zapoznacie się naszej stronie, tam również znajdują się linki do naszych wcześniejszych publikacji z dokumentami dowodzącymi manipulacji danymi o kosztach nagród, a co za tym idzie kosztach wdrożenia ustawy z dnia 13 lipca 2023 r.

Zarząd PZE i Rada ds. polityk publicznych