Skarbniku a widziales hornfelsy w szklarskiej porebie ?? tam kwarc mial jescze wieksze rozmiary... i na dodatek wylazil ze skaly w skutek wietrzenia nie wspominajac o przecinajacyhc ten masyw zylach kwarcowych....
co by nie byc goloslowny kilkaslow o
GNEJSY
Przedstawiają grupę skał niezmiernie zróżnicowaną pod względem mineralnym, a szczególnie teksturalnym. Ich głównymi składnikami są skalenie i kwarc. Skalenie są reprezentowane zarówno przez plagioklazy jak i skalenie potasowe, zazwyczaj mikroklin. Skalenie budujące te skały mają różne rozmiary od małych kryształów po duże, kilkucentymetrowe. Porfiroblasty skaleni mogą mieć charakter reliktowy, tzn. przedstawiać zachowane w pierwotnej formie duże ziarna skaleni magmowych, cechujących się dość prawidłowymi zarysami z nielicznymi tylko wrostkami. Częściej jednak skalenie te wzrastały w czasie procesów metamorficznych kosztem drobnoziarnistego tła skalnego. Łyszczyki występują w różnych ilościach. Przeważnie mają one postać dość dużych, dobrze rozwiniętych blaszek i są skupione w stosunkowo grubych laminach, lub jako składniki podrzędne - tworzą nieciągłe smugi. Muskowit obecny jest tylko w gnejsach zmetamorfizowanych w warunkach niższych temperatur. Gnejsy przeobrażone w wysokich zakresach temperatur i ciśnień zawierają tylko biotyt, ponieważ w tych warunkach muskowit staje się nietrwały, a jego miejsce zajmują syllimanit + ortoklaz. W gnejsach spotyka się chloryt, który zwykle wraz ze spadkiem stopnia metamorfizmu zastępuje biotyt. Często w gnejsach pojawia się też hornblenda. Z minerałów pobocznych powszechne są: cyrkon, apatyt; rzadziej notuje się tytanit i rutyl. Przeważająca część gnejsów powstaje podczas regionalnych przeobrażeń w warunkach facji amfibolitowej. Rzadziej skały te spotyka się w obrębie utworów reprezentujących najwyższy stopień metamorfizmu. Gnejsy mogą powstawać zarówno ze skal osadowych jak i magmowych.
* paragnejsy
o z szarogłazów i arkoz
o z łupków łyszczykowych w wyniku feldspatyzacji i rekrystalizacji
o z innych metasedymentów w wyniku ich krystalizacji.
* ortognejsy
o w wyniku deformacji skał granitoidowych
o z kwaśnych law wulkanicznych
o z tufów i tufitów związanych z kwaśnymi wulkanitami
o w wyniku granityzacji skał magmowych o chemiźmie nieco różniącym się od skał granitoidowych
Teksturalnie w tych skałach wyróżnia się klika odmian skał : gnejsy oczkowe w których kwarc i skalenie tworzą porfiroblasty często silnie wydłużone, gnejsy słojowe (warstewkowe) i ich wzajemne kombinacje.
HORNFELSY
Hornfelsy występują w aureolach kontaktowych wokół intruzji magmowych. Tworzą się ze skał pelitycznych lub mułowcowych bogatych w Si i Al oraz z ich metamorficznych odpowiedników takich jak fyllity, łupki chlorytowe, serycytowe i łyszczykowe. W procesie powstawania hornfelsów dominującą rolę odgrywa temperatura, a dużo mniejszą ciśnienie. W zależności od odległości od intruzji zmienia się skład mineralny oraz tekstura hornfelsów. Hornfelsy występujące w bezpośrednim kontakcie z intruzją odznaczają się bezładnym rozmieszczeniem i ścisłym zazębianiem się poszczególnych ziarn mineralnych. W nieco większej odległości od intruzji tekstury omawianych skał stają się mniej zlewne, a często też wyraźnie kierunkowe (w przypadku gdy pierwotne skały osadowe lub metamorficzne charakteryzowały się łupkowatością. Dalsze strefy aureoli kontaktowej tworzą łupki gruzełkowe i plamiste. W hornfelsach w zależności od odległości od strefy kontaktowej tworzą się różne paragenezy mineralne. Skały występujące w bezpośrednim kontakcie ze skałami magmowymi zawierają zazwyczaj minerały wysokotemperaturowe takie jak: andaluzyt i kordieryt. Wyróżniamy hornfelsy andaluzytowe, hornfelsy kordierytowe i hornfelsy andaluzytowo - kordierytowe. Oprócz wymienionych minerałów w skałach tych pospolicie występują skalenie, zarówno potasowe - zwykle ortoklaz jak i plagioklazy. Z łyszczyków pospolity jest biotyt. Ponadto w zależności od pierwotnego składu chemicznego mogą występować amfibole, zwłaszcza hornblenda, a także antofyllit lub gedryt. Dalej od kontaktu występują zwykle łupki hornfelsowe. Są to skały o wyraźnie kierunkowej teksturze, podkreślonej pakietami łyszczyków. Obok łyszczyków, skaleni i kwarcu pojawia się andaluzyt a także czasem kordieryt. Jeszcze dalej od kontaktu z intruzją znajdują się różne typy łupków gruzełkowych lub plamistych. Są to skały dość charakterystyczne, gdyż na szarym tle występują guzki lub plamki złożone z jednego minerału lub skupień minerałów. Minerałami tworzącymi plamy często jest biotyt, andaluzyt, czasem amfibole lub chloryty. Hornfelsy mogą tworzyć się w warunkach ciśnień i temperatur charakterystycznych dla trzech facji : albitowo - epidotowo - hornfelsowej, hornblendowo - hornfelsowej i ortoklazowo - kordierytowo - hornfelsowej.
informacje zaczerpniete z
http://www.kamienie.alte.pl/
Do szczególnych przypadków należą aplity i pegmatyty. Skały te najczęściej również o charakterze bardziej kwaśnym występują jako formy żyłowe w skałach otaczających. Aplity charakteryzują się drobnoziarnistą strukturą i są silnie leukokratyczne, natomiast pegmatyty charakteryzują się strukturą gruboziarnistą. Rozmiary kryształów w pegmatytach osiągają olbrzymie rozmiary np. skalenie alkaliczne tworzą w nich osobniki dochodzące do 40 m3, kryształy spodumenu do 16 m długości.
niestety wiecej o pegmatytach nie znalazlem a zapomnial bym o ile dobrze
pamiętam pegmatyty tworza sie po dyferencjacji magmy a wiec po oddzieleniu skladnikow czarnych od jasnych pegmatyty sa pozbawione skladnikow ciemnych poza biotytem