Grzegorz Rzeczkowski dla POLITYKA.PL

Posłowie chcą ułatwień w dostępie do broni

Do broni
To może być jedna z największych w ostatnich latach rewolucji w polskim prawie. Prawdopodobnie już w przyszłym tygodniu do marszałka Sejmu trafi ustawa znacznie ułatwiająca dostęp do broni.

- To liberalna ustawa – przyznaje poseł PO Janusz Palikot, szef sejmowej komisji „Przyjazne Państwo”, która pracuje nad nową ustawą o broni i amunicji.
Jak zapowiada Palikot, komisja zatwierdzi projekt w przyszłym tygodniu. – Czekamy tylko na jedną analizę sejmowych ekspertów – mówią zasiadający w komisji przedstawiciele Platformy Obywatelskiej.
Inicjatywa komisji to przede wszystkim efekt lobbingu Fundacji rozwoju Strzelectwa w Polsce, która kilka miesięcy temu zgłosiła projekt. Obecnie obowiązujące przepisy są jednymi z najbardziej restrykcyjnych w Unii Europejskiej, co nie podoba się ludziom związanym z branżą – producentom, właścicielom sklepów oraz pasjonatom militariów i strzelectwa.
Pozwolenie na broń palną wydają komendanci wojewódzcy policji, do których zainteresowana osoba musi złożyć wniosek wraz z uzasadnieniem. Ze względu na mało precyzyjne zapisy obowiązującej ustawy z 1999 roku, policja może de facto odrzucić każdy wniosek, uznając go za nie zasadny.
Bez policyjnych zezwoleń nie można legalnie posiadać nie tylko pistoletów czy karabinów strzelających ostrą amunicją, ale nawet tzw. broni nie posiadającej cech użytkowych, czyli specjalnie uszkodzonej tak, by nie można było z nich strzelać.
Jeśli proponowane przez komisję „Przyjazne Państwo” zmiany wejdą w życie, sklepy z bronią stana otworem przed większością dorosłych Polaków.
Pozwolenia na broń gazową, pneumatyczną, czy „pozbawioną cech użytkowych” w ogóle nie będą wymagane. Potrzebne będą jedynie na posiadanie broni palnej, jednak obecne restrykcje zostaną znacząco złagodzone. – Przede wszystkim zniknie uznaniowość. Na tym nam przede wszystkim zależy – mówi jeden z posłów opozycji, który popiera zmiany.
Uznaniowość ma zniknąć, bo warunki przyznawania prawa do posiadania broni zostaną precyzyjnie określone – będzie je mogła otrzymać każda pełnoletnia osoba, która przedstawi zaświadczenie, że jest zdrowa psychicznie i nie była nigdy karana za poważne przestępstwa. Dodatkowo trzeba będzie zdać egzamin – teoretyczny i praktyczny – z zasad posługiwania się bronią. - Zainteresowana osoba będzie też musiała napisać wniosek – zapowiada Janusz Palikot. Ale jak dodaje, nie będzie to warunek podstawowy. – Z wyjątkiem rzadkich przypadków, gdy ktoś napisze jakieś bzdurne uzasadnienie, wszyscy powinni otrzymać pozwolenie jeśli spełnią najważniejsze wymogi – mówi szef „Przyjaznego Państwa”.
Kolejną, rewolucyjną zmianą będzie odebranie policji uprawnień do wydawania pozwoleń na broń i przekazanie ich w ręce samorządów, a ściślej wójtów, burmistrzów i prezydentów. W przygotowywanych zmianach znalazł się też przepis wprowadzający centralny rejestr osób posiadających broń palną.
- Rzeczywiście są to liberalne rozwiązania. Ale takich zmian domaga się spora grupa obywateli. A rolą naszej komisji jest, by ich pomysły przekazywać dalej, do parlamentu. To ostatecznie Sejm i Senat zdecydują, czy te przepisy wejdą w życie – argumentuje Palikot, który osobiście popiera wprowadzenie zmian argumentując, że polskie prawo w tym zakresie powinno być dostosowane do dyrektywy UE, która jest mniej restrykcyjna. Rekomenduje bowiem w uzasadnionych przypadkach przyznanie prawa do posiadania broni każdemu dorosłemu, który uzbrojony, nie będzie stwarzał zagrożenia.
Inni mają jednak więcej wątpliwości. – Komendant wojewódzki policji w przeciwieństwie do wójtów, burmistrzów, czy prezydentów nie jest uwikłany w lokalne układy i grupy interesów – zauważa poseł Marek Wikiński, który w komisji „Przyjazne Państwo” reprezentuje Lewicę. - W obecnie obowiązującym systemie, który według mnie się sprawdza, nie ma zagrożenia, że komendant da pozwolenie na broń swojemu koledze od kart – dodaje. Przeciwny zmianom jest też przedstawiciel PSL Wiesław Woda. – Jestem absolutnie przeciwny. Będę głosował przeciw niej, bo daje zbyt szeroki dostęp do broni – mówi.
Krytycy podkreślają, że liberalizacja przepisów doprowadzi do wzrostu liczby przestępstw z użyciem broni palnej. Janusz Palikot odrzuca ten argument. – Nie ma na to dowodów. Oczywiście znajdą się pewnie tacy, którzy broni nadużyją. Ale z lęku przed tym jednym procentem nie może cierpieć większość przestrzegająca prawa. Poza tym nie sądzę, by ludzie tysiącami kupowali broń, bo to sporo kosztuje – mówi polityk.
Według Palikota Sejm powinien zająć się ustawą w lutym lub marcu. Wbrew pozorom przepisy wcale nie muszą wylądować w koszu. Na pewno przeciwko ich wprowadzeniu zagłosuje Lewica. Za prawdopodobnie będzie PO, wsparte być może przez PSL i PiS. W tej ostatniej partii wąska grupa zwolenników szerszego dostępu do broni palnej od dłuższego czasu przekonuje posłów do poparcia zmian. – Powoli zdobywamy kolejnych zwolenników – mówi nam jeden z parlamentarzystów PiS.

Piotr Pytlakowski
11 grudnia 2009

Ułatwienia w dostępie do broni
Cierpienie według Palikota
Oto spełnia się marzenie Polaków – broń dla każdego. Na zakupy z własnym rewolwerem (niech no tylko kasjerka policzy nam za dużo), do lekarza z pistoletem pod pachą zamiast termometru (kolejka już niestraszna), do pracy z kałachem (szefie, proszę o podwyżkę!). Spacery z bronią, wczasy pod bronią, zabawy z bronią...

Według posła Palikota większość rodaków nie może cierpieć z powodu utrudnionego dostępu do śmiercionośnych narzędzi. Europa po czarnej serii strzelanin w szkołach i miejscach publicznych, których sprawcami byli przeważnie młodzi desperaci (Niemcy, Finlandia, Holandia, Belgia) zastanawia się właśnie jak zaostrzyć przepisy dotyczące dostępu do broni. U nas odwrotnie – liberalizujemy.

Komisja „Przyjazne Państwo” miała upraszczać przepisy, ułatwiać prowadzenie biznesów, zwalczać biurokrację. Sukcesów nie odniosła, zabrała się więc za temat zastępczy – z bronią każdemu łatwiej żyć. Prawdopodobnie skierowanie nowelizacji ustawy do laski marszałkowskiej wywoła gorącą debatę, która zepchnie na dalszy plan właśnie toczące się dyskusje. Na przykład tę o sprawie hazardu, o zagrożeniach związanych z kryzysem gospodarczym, o rosnącym bezrobociu.

Wygląda na to, że właśnie taki cel ma nowy pomysł. Trochę hucpiarskiej bezczelności (o narodowym cierpieniu z powodu braku dostępu do broni), trochę rzekomej troski o samopoczucie nieuzbrojonych Polaków, szczypta demagogii (rzekomo „spora grupa obywateli domagających się liberalizacji przepisów”) i mamy niezły bigos. A w tle zacierają ręce lobbyści od produkcji i handlu bronią, stowarzyszenia strzeleckie i ... gangsterzy dla których otwiera się nowa całkiem legalna forma zyskownej działalności.

Nie mam najmniejszych wątpliwości, że sprawa ułatwień w dostępie do broni – jeżeli zapowiedzi posła Palikota przekształcą się w czyny - będzie w przyszłości tematem dociekań sejmowej komisji śledczej. Kto lobbował, na jakim cmentarzu, z kim i za ile. Cudów nie ma, ta strzelba musi przecież kiedyś sama wystrzelić.

I tak poważny, opiniotwórczy tygodnik awansował do poziomu szmatławca. Pan Pytlakowski (wspaniały, dyspozycyjny dziennikarz) wypisuje za miskę zupy kłamstwa i roztacza histeryczne wizje na jakie nawet znana z minionej epoki "Baba z mięsem" by nie wpadła-jego sprawa. Ale ktos przecież ten artykół zamówił i ktoś go zaaprobował do druku... Coraz lepszych mamy pisarczyków :(

Projekt „Ustawy o broni i amunicji” Fundacji Rozwoju Strzelectwa w Polsce:
co dadza proponowane regulacje poszczególnym grupom posiadaczy broni?

Nowa Ustawa o broni i amunicji ma zastapic dotychczas obowiazujaca ustawe z dnia 21 maja
1999 r. o broni i amunicji – czyli całosc obecnych regulacji prawnych, łacznie ze wszystkimi
rozporzadzeniami wykonawczymi, bedzie automatycznie uchylona. Wszyscy dotychczasowi
posiadacze broni – tak na pozwolenie, jak i bez pozwolenia – odczuja natychmiast znaczaca
poprawe swojej sytuacji i beda mogli rozszerzyc zakres swego posiadania. Osoby, które
dotychczas nie miały szans na legalny dostep do broni, dostep taki uzyskaja – pod
warunkiem, (e nie spełniaja przesłanek generalnie uniemo(liwiajacych posiadanie broni. Bo
ci, którzy weszli w powa(ny konflikt z prawem albo sa zawodowymi przestepcami, a tak(e ci
którzy maja powa(ne problemy ze zdrowiem psychicznym dostepu do broni miec nie
powinni. I w fundacyjnym projekcie takiego dostepu nie maja. Co konkretnie daje
proponowana ustawa poszczególnym grupom posiadaczy broni?

Mysliwi => beda mogli kupic tyle sztuk broni, ile beda chcieli, bez koniecznosci
ka(dorazowego wystepowania o zmiane decyzji administracyjnej; beda te( mogli miec
kabekaes do trenowania, a nawet bron krótka – ale (eby mogli u(ywac jej do polowania, beda
musieli postarac sie wczesniej o zmiane regulaminu polowan, który jest rozporzadzeniem
wykonawczym do ustawy Prawo Łowieckie.

Strzelcy sportowi => tak(e beda mogli kupic tyle sztuk broni i takiego rodzaju, jaki beda
chcieli, bez pytania nikogo o łaskawa zgode; nikt nie bedzie ich wzywał do przedkładania
wykazów jakichkolwiek startów w zawodach, ani wymagał dodatkowych zaswiadczen czy
legitymacji – ale zasady dopuszczenia do startu w zawodach nie ulegna zmianie, wiec jesli
ktos bedzie chciał zostac do nich dopuszczony, bedzie musiał spełnic odpowiednie kryteria.
Ci, co maja bron do ochrony osobistej => beda mogli dokupic sobie np. bron długa albo
kolejna krótka – ale jesli beda chcieli nosic pistolet pod marynarka, beda musieli zdawac co
pewien czas egzamin praktyczny z posługiwania sie bronia; prosty, ale trzeba umiec strzelac.

Posiadacze broni gazowej => stana sie pełnoprawnymi posiadaczami pozwolen na bron,
prawdziwa! A po zdaniu egzaminu kompetencyjnego beda mogli w dodatku nosic bron przy
sobie, bo pozwolenia na gazówki z formalnego punktu widzenia sa pozwoleniami na bron do
ochrony osobistej. Zawsze napominalismy, (e nie wolno bez wyraznego osobistego powodu
oddawac policji pozwolenia na bron, nawet gazowa. Teraz takie pozwolenie sie przyda...

Wiatrówkowicze => ci co maja zarejestrowana „bron pneumatyczna” dostana od razu
pozwolenie pierwszego szczebla wtajemniczenia, czyli Obywatelska Karte Broni, i beda
mogli (jesli zechca) kupic sobie bron palna; ci „do-siedemnastod(ulowi” beda mogli miec to
wszystko co maja do tej pory, a jesli zechca poddac sie procedurze wydawania pozwolen, to
tak(e wszelkie inne, „prawdziwe” rodzaje broni.

Czarnoprochowcy pre-1850 => dla nich zmiany beda prawdopodobnie najbardziej
korzystne: po pierwsze beda mogli oficjalnie kupowac proch (choc w ramach jednego zakupu
w ilosci ograniczonej do pół kilograma), po drugie data graniczna zostanie przesunieta a( o
dwadziescia lat, na rok 1870; po trzecie beda mogli skorzystac na ogólnych zmianach tak jak
wszyscy inni obywatele: jesli wystapia o Obywatelska Karte Broni, beda mogli miec tyle
prochu ile zechca, a tak(e wszelka bron czarnoprochowa, bez wzgledu na rok jej wykonania.

Rekonstruktorzy => dla nich zmiany te( beda miały fundamentalny charakter: beda mogli
miec bron hukowa, tak(e strzelajaca seriami, na naboje dowolnego rodzaju i kalibru (byle
były to naboje slepe, nie miotajace pocisków); beda te( mogli posiadac (na warunkach
ogólnych) prawdziwa bron, zgodna z ich rekonstrukcyjnymi pasjami – czyli beda mogli miec
prawdziwego Mausera wz.29 i strzelac z niego na strzelnicy, a tak(e drugiego Mausera wz.29
na slepaki do legalnego strzelania podczas rekonstrukcji.

Posiadacze broni „zdekowanej” => ci co maja ja zarejestrowana nie odczuja (adnych
zmian, a ci co maja ja nie do konca formalnie teraz beda mogli odetchnac spokojnie –
proponowana ustawa jednoznacznie okresla, (e to co nie jest zdolne do ra(enia celów na
odległosc, i to z energia miotanego pocisku wieksza ni( słynne ju( 17 J nie jest bronia, przez
co mo(na takie przedmioty miec bez (adnych kwitów i (adnej obawy. Ale tu jedna wa(na
uwaga – nie zmieni sie, wynikajacy z zupełnie innej ustawy, zakaz poszukiwan „skarbów” na
polach bitew na własna reke, a tak(e gromadzenia takich wykopanych znalezisk.

Kolekcjonerzy => beda mogli zbierac nie tylko bron, ale tak(e amunicje; a bron bedzie
mogła byc dowolnego typu, rodzaju i roku wytworzenia – bedzie wiec mo(na kolekcjonowac
cekaemy i peemy, tyle (e bron maszynowa trzeba bedzie przechowywac w magazynie broni
odpowiadajacym okreslonym wymogom. Jak kto ma warunki, mo(e go wybudowac w domu.

Muzea => nie trzeba ju( bedzie niszczyc (adnej broni, wiercac czy spawajac jej elementy, bo
muzea beda podlegały takim samym warunkom posiadania broni, jak prywatni kolekcjonerzy.
Szkoły strzeleckie i własciciele strzelnic => beda miec podobne warunki posiadania broni
jak dotychczas, ale nale(y spodziewac sie znacznie zwiekszonego zainteresowania ich oferta.

Organizacje, takie jak PZŁ i PZSS => ich pozycja w zakresie łowiectwa czy wyczynowego
sportu strzeleckiego nie ulegnie zmianie, bo sa one regulowane odrebnymi ustawami. Choc
byc mo(e nieco straca na atrakcyjnosci, bo zapisywac sie do nich beda tylko osoby
rzeczywiscie zainteresowane dana działalnoscia hobbystyczna, a ju( nie ci, którym chodziło
wyłacznie o dostep do broni palnej – ale przecie( to jest własnie jedna z wiekszych patologii
obecnego systemu. Z drugiej strony, jesli wieksza liczba obywateli bedzie mogła
posmakowac strzelania, to tak(e wieksza ich liczba sie do tego zacheci i zapewne tłumnie
zasili szeregi wspomnianych organizacji. Wzmocnic mo(e sie za to pozycja takich organizacji
społecznych, jak LOK, Strzelec czy Sokół, gromadzacych patriotycznie nastawiona młodzie(.

Projekt „Ustawy o broni i amunicji” autorstwa Fundacji Rozwoju Strzelectwa w Polsce

Proponowana Ustawa o broni i amunicji ma zastąpić ustawę z dnia 21 maja 1999 r. o broni
i amunicji (Dz.U. Nr 53, poz. 549, z 2001 r. Nr 27, poz. 298 oraz z 2002 r. Nr 74, poz. 676
i Nr 117, poz. 1007). Zmiana ta jest podyktowana przede wszystkim chęcią usunięcia wad
obecnego systemu wydawania pozwoleń, opartego na arbitralnej uznaniowości - ze wszelkimi
tego patologiami. Obecny system jest niespójny, praktyka jego stosowania jest odmienna
w różnych rejonach kraju i zmienna w czasie, co podważa zaufanie obywateli do prawa oraz
instytucji państwa. Przepisy są nieprecyzyjne, a także w sposób dowolny interpretowane
przez Policję, przy czym część interpretacji powstaje na drodze różnych uzusów. Zdarzają się
interpretacje sprzeczne z brzmieniem przepisów ustawowych, albo dotyczące spraw nie
ujętych w ogóle w ustawie ani w rozporządzeniach. To wszystko tworzy specyficzną sytuację
prawną, w której pozwolenie na broń można w każdej chwili wydać dowolnej osobie oraz
w każdej chwili dowolnej osobie odebrać, pod byle pretekstem.

Drugim ważnym powodem jest konieczność uzyskania pełnej harmonizacji polskiego prawa
dotyczącego kontroli nabywania i posiadania broni palnej z przepisami obowiązującymi
w Unii Europejskiej, a w szczególności ze znowelizowaną właśnie Dyrektywą Rady Unii
Europejskiej w sprawie kontroli nabywania i posiadania broni. Istniejące przepisy tej
zgodności nie zapewniają.

Najważniejsze zmiany wprowadzane przez proponowaną ustawę w stosunku do
istniejących przepisów prawa:

1. Zmiana organu wydającego pozwolenia – pozwolenia miałyby wydawać nie policja, ale
organy administracji samorządowej (wójtowie, burmistrzowie, prezydenci miast), podobnie
jak dowody osobiste, paszporty i prawa jazdy. To fundamentalna zmiana, pozwalająca na
odejście od modelu rodem z PRL i powrót do sytuacji obowiązującej w Polsce w latach
międzywojennych, gdy pozwolenia na broń wydawali starostowie. W niektórych krajach UE
pozwolenia na broń także wydają organa administracji publicznej.

2. Odejście od uznaniowości i zamiast tego precyzyjne określenie przesłanek negatywnych,
wykluczających możliwość posiadania broni (bycie karanym za określone przestępstwa,
choroba psychiczna, zbyt młody wiek, brak stałego miejsca zamieszkania), jak też
pozytywnych (okres karencyjny posiadania pozwolenia „niższego poziomu”, precyzyjnie
określone egzaminy dopuszczające i kompetencyjne, itp.). Każda osoba, która nie podlega
pod przesłanki negatywne, może uzyskać obywatelską kartę broni bez potrzeby
szczegółowego uzasadniania potrzeby jej posiadania.

3. Wprowadzenie zgodnej z dyrektywą unijną klasyfikacji kategorii i rodzajów broni palnej
oraz jednoznaczne zdefiniowanie wszystkich pojęć używanych w ustawie. Odejście od
pozwoleń na broń wydawanych „do celu” i zastąpienie ich pozwoleniami podzielonymi na
trzy poziomy dostępu, związane z poziomami kompetencji posiadacza broni.

4. Stworzenie jednolitego komputerowego systemu ewidencjonowania wszystkich pozwoleń
na broń, wszystkich egzemplarzy broni oraz wszystkich transakcji sprzedaży, który umożliwi
tworzenie wymaganej prawem międzynarodowym indywidualnej historii każdego
egzemplarza broni. Taki system jest wymagany przez znowelizowaną dyrektywę unijną.
Polska wprowadzając go jako jeden z pierwszych krajów stanie w awangardzie unijnych
państw pod względem rozwoju infrastruktury informatycznej. Centralna Ewidencja Broni
i Posiadaczy uprości i uszczelni zasady kupowania i ewidencjonowania zakupionej broni.

Ustawa jest piękna ! szkoda tylko że komuchy to wszystko rozwalą....

Ustawa jest piękna ! szkoda tylko że komuchy to wszystko rozwalą....