Polecam książkę "Pradzieje wielkopolski od epoki kamienia do średniowiecza" wydana Poznań 2008r.

""Pradzieje Wielkopolski" to kompendium najnowszej wiedzy na temat naszej regionalnej i nie tylko prahistorii.
,,Pradzieje Wielkopolski. Od epoki kamienia do średniowiecza" - taki tytuł nosi najnowsza monografia, wydana przez Instytut Archeologii i Etnologii poznańskiego oddziału PAN. Piękna księga, którą wydano dzięki finansowemu wsparciu Urzędu Marszałkowskiego, wojewódzkiego konserwatora zabytków i Stowarzyszenia Naukowego Archeologów Polskich, zawiera najbardziej aktualne ustalenia archeologów na temat najwcześniejszej historii społeczeństw, zamieszkujących niegdyś Wielkopolskę. Bogato ilustrowane wydawnictwo powstało pod redakcją naukową prof. Michała Kobusiewicza. Składa się na nie 9 esejów ukazujących życie pramieszkańców naszego regionu od wczesnej epoki kamienia - aż po początki i pierwsze wieki państwa Piastów. Wśród autorów znaleźli się m.in. profesorowie: Zofia i Stanisław Kurnatowscy, Lech Czerniak, Henryk Mamzer i Wojciech Dzieduszycki. - Eseje napisała grupa najlepszych na świecie specjalistów od pradziejów Wielkopolski - przekonywał podczas wczorajszej promocji książki prof. Kobusiewicz. - Dzieje Wielkopolski to wspaniały materiał promocyjny"

niestety śmiem się z Tobą nie zgodzić camelopardalis, w książce tej jest wiele błędów i wypaczeń historii zwłaszcza w rozdziale pisanym przez p. Kurnatowską, częściowo z mojej inspiracji powstał artykuł, poruszący te wątliwości, które obniżają poziom merytoryczny omawianej pozycji. To co powala to poziom edytorski, zwłaszcza piękne fotki M. Jórdeczki pzdr atylla

KALISZ - Zawodzie? Pierwsze słyszę...
Mariusz Kurzajczyk

2009-07-25 15:44:00

Najnowsze wydawnictwo naukowe o historii Wielkopolski pomija odkrycia i hipotezy dotyczące Kalisza i jego roli w najdawniejszych dziejach regionu

Pradzieje Wielkopolski. Od epoki kamienia do średniowiecza" to piękna, kolorowa publikacja, która mogła się ukazać m.in. dzięki wsparciu różnych wojewódzkich instytucji np. Urzędu Marszałkowskiego w Poznaniu. Książka ciekawa i na pewno ważna, tym bardziej szkoda, że wybiórczo traktująca zamie-rzchłe czasy, w których Kalisz pełni ważną a być może kluczową rolę. "Pradzieje" składają się z dziewięciu esejów ukazujących dzieje mieszkańców naszego regionu od wczesnej epoki kamienia po początki państwa Piastów. Redaktor całości prof. Michał Kobusiewicz zapewnia, że książka zawiera najbardziej aktualne ustalenia archeologów na temat najwcześniejszej historii społeczeństw, zamieszkujących niegdyś Wielkopolskę. Czy aby na pewno?

Obszernym fragmentem dziejów naszego regionu z czasów pierwszych Piastów zajęła się prof. Zofia Kurnatowska. Choć trudno jest napisać o Wielkopolsce w IX czy X wieku unikając używania nazwy "Kalisz", archeolożce z Poznania się to udało. Dopiero na 66 stronie swoich wywodów (!) wspomina, że prawdopodobnie na terenie Wielkopolski było kilka drewnianych kościółków, z których jeden znajdował się w Kaliszu. Wcześniej ani słowa o grodzie na Zawodziu, którego metryka sięga IX wieku, a więc całe 100 lat wcześniej niż np. wielokrotnie wymienianego Gniezna. Prof. Kobusiewicz uważa, że historię Wielkopolski trzeba było napisać od nowa, bowiem dzięki metodzie dendrochronologii, czyli ustalania dat na podstawie słojów drewna, poczyniono wiele, często rewolucyjnych ustaleń. A właśnie dzięki badaniom dendrochronologicznym ustalono, że Kalisz zbudowany został w IX wieku a potem przebudowany i wzmocniony już po powstaniu państwa polskiego.

Gród nad Prosną o tyle różnił się od innych grodów wczesnopiastowskich, że w X wieku, kiedy Siemomysł, ojciec Mieszka I zaczął budowę państwa, nie został zdobyty i spalony. Według warszawskiego archeologa prof. Andrzeja Buki może to oznaczać, że południowo-wschodnia Wielkopolska i jej główny ośrodek grodowy, Kalisz, były rodowymi domenami Piastów w okresie poprzedzającym powstanie państwa gnieźnień-skiego. Ustanowienie ośrodka stołecznego nie w Kaliszu, ale w Gnieźnie byłoby próbą kompromisu możliwego do zaakceptowania i przez piastowskich najeźdźców, i podbitych. O tej znanej od lat i już obecnej w podręcznikach archeologii hipotezie w ,,Pradziejach" nie ma ani słowa.

Nikt autorce nie każe się z tą hipotezą zgadzać, ale nie wypada jej przemilczeć. W tej sytuacji nie się co dziwić, że Zofia Kurnatowska "zapomniała" wspomnieć o odkrytym przed kilkoma laty drugim kaliskim grodzie przy ul. Wydarte, który także jest datowany na IX... W tym pomijaniu pani profesor jest niezwykle konsekwentna, bowiem wymieniając gdzie indziej miejsca, w których znaleziono charakterystyczne ostrogi haczykowate nie wspomina o Kaliszu, choć to akurat znalezisko zostało opisane już w połowie lat 80. Zresztą większość odkryć nieopisanych w książce miała miejsce przed laty. Archeolog Krzysztof Dąbrowski, którego 20 rocznica śmierci mija w tym roku, odnajdywał "starożytności" w Piwonicach i średniowieczne przedmioty na Zawodziu już pół wieku temu. Spośród 300 publikacji połowę poświęcił Kaliszowi i najbliższej okolicy. Szkoda, że autorzy "Pradziejów" ich nie czytali lub zbagatelizowali.

Luki związane z Kaliszem wypełniali materiałami z wykopalisk... na Kujawach a nawet w Lubuskiem! Wygląda na to, że zamiast opisywać badania wykonywane w Wielkopolsce dzielili się odkryciami wielkopolskich archeologów, a przecież to nie to samo. Warto przypomnieć, że w Kaliszu i okolicach najczęściej prowadzili wykopaliska naukowcy z Warszawy, wspomniany wcześniej Dąbrowski, czy też kontynuujący jego prace Tadeusz Baranowski, których dokonania zwyczajnie przemilczano.

Gwoli sprawiedliwości trzeba zauważyć, że "Pradzieje" wspominają o ptolemeuszowskiej Kalisii, identyfikując ją z Kaliszem. Autor eseju używa nawet słowa "manipulacja" na określenie wcześniejszych publikacji, przenoszących Kalisię na Słowację. Szkoda tylko, że nazwa ta pojawiła się jedynie jako przykład kontrowersji historycznych, a nie ma ani słowa o ciekawych odkryciach z okresu rzymskiego, szczególnie tych najnowszych, a dotyczących choćby mennicy celtyckich Bojów.

Nie jest aż tak tragicznie jak piszesz atyllo, może historia Wielkopolski IX i X w. rzeczywiście nie jest opracowana zgodnie z najnowszą wiedzą ale inne rozdziały całkiem nieźle a edytorsko bajecznie.