Rzeczpospolita donosi:

BIOGRAFIA Był modelowym typem oświeceniowego libertyna

Prawda i mit Casanovy


Giacomo Girolamo Casanova - osiemnastowieczny Wenecjanin‚ podróżnik‚ awanturnik‚ mason‚ pisarz i pamiętnikarz‚ ale przede wszystkim uwodziciel. Prekursor używania płóciennych prezerwatyw :cry: :za


Miedzioryt z końca XVIII wieku
(c) EAST NEWS/AKG-IMAGES
We wrześniu 1764 roku wyjechał z Berlina do Rosji‚ zatrzymując się w Warszawie‚ gdzie - jak twierdził - był obecny przy koronacji Stanisława Augusta Poniatowskiego. Rok później przebywał nad Wisłą za... długo‚ gdyż ten sam Stanisław August stanowczo nakłaniać go musiał do wyjazdu. A to ze względu na konsekwencje pojedynku Casanovy z późniejszym targowiczaninem‚ hrabią Franciszkiem Ksawerym Branickim.

8 marca 1766 roku "Wiadomości Warszawskie" donosiły: "Pierwszym wystrzeleniem jmć p. Kazanowa ranił w brzuch jmci p. podstolego koronnego‚ lecz kula‚ po zaskórzu tylko przebiegłszy z prawej strony na wylot i wnętrzności nie obraziwszy‚ zostawiła dość pewną życia nadzieję. Odstrzelenie jmci p. podstolego‚ lubo po wziętej mocnej ranie‚ było niemniej zręczne‚ gdy naruszywszy skórę na brzuchu jmci p. Kazanowy‚ kula oparła się na kości lewej jego ręki‚ znacznie ranionej".

Casanova szeroko rozpisywał się o swoim pojedynku z Branickim‚ dumny‚ że walczył w pojedynku - o kobietę‚ włoską tancerkę nazwiskiem Binetti - z tak potężnym magnatem. Zanim wyjechał z Polski w lipcu 1766 roku, odwiedził jeszcze Puławy i Lwów‚ po czym najwyraźniej poczuł się ekspertem‚ gdyż napisał "Dzieje niepokojów w Polsce"‚ a w pamiętnikach ("Histoire de ma vie") też poświęcił naszemu krajowi niemało uwagi. Przy czym krytycznie wyrażał się o urodzie Polek‚ zwracając uwagę‚ że "w ogóle kobiety są brzydkie w tych okolicach‚ piękności są tam cudami‚ a ładne - rzadkimi wyjątkami".

Sławę‚ i to w całej Europie‚ zdobył jednak wcześniejszymi wyczynami. Najbardziej znanym była ucieczka z weneckiego więzienia Piombi w 1756 roku przez dziurę w ołowianym dachu Pałacu Dożów. Skazany był na pięć lat za uprawianie czarów‚ w istocie zaś podejrzany o szpiegostwo na rzecz Francji.

Masońskie kontakty otwierały mu drzwi dworów w całej Europie, ale i od papieża otrzymał order Złotej Ostrogi i tytuł pronotariusza apostolskiego. Tłumaczył na włoski "Iliadę" Homera‚ libreciście Mozarta pomógł stworzyć tytułową postać opery "Don Giovanni"‚ korespondował z Wolterem‚ głównie jednak wdawał się w romanse (w pamiętnikach jest mowa o stosunkach ze 122 kobietami) :1 ‚ przerywane jedynie rtęciowymi kuracjami‚ gdy po raz kolejny łapał trypra :n :piwo :piwo :piwo . I to właśnie choroby weneryczne sprawiły‚ że stał się jednym z pionierów używania prezerwatyw. Choć z pogardą wyrażał się o pederastach‚ rozsiane w pamiętnikach aluzje świadczą‚ że utrzymywał także stosunki homoseksualne. :wq :n :n :n

Przeżył 73 lata‚ ostatnie z nich, do śmierci w 1798 roku‚ poświęcając wyłącznie literaturze. Napisał między innymi‚ powieść fantastyczną "Icosameron..."‚ z której niewątpliwie czerpał Verne‚ a w której przewidział wynalezienie gazów bojowych‚ samochodu i wiecznego pióra. Zainteresowania miał zresztą wszechstronne‚ w innej swej pracy zajmując się np. problemem podwojenia sześcianu.

Był modelowym wręcz typem oświeceniowego libertyna‚ przy tym doskonale wykształconym‚ znającym łacinę‚ prawo‚ biegłym w polityce. Wszystko to jednak już za jego życia ustępowało legendzie. Dosadnie ujął sprawę Jacek Kaczmarski w "Casanovie-Fellinim"‚ pisząc: "Giacomo Casanova!/ Dyplomy swoje schowaj/ Wyjmuj pałkę!/ Tyś wulgaryzm nad wulgaryzm!/ Więc pokaż co potrafisz!". Pokazywał zatem‚ a tę dysproporcję między postawą filozofa - jak sam siebie lubił nazywać - a jego publicznym wizerunkiem‚ ciekawie przedstawił też Jerzy Żurek w powieści "Casanova".

O sławnym Wenecjaninie pisali i inni i to od dawna, m.in. Hugo von Hoffmanstahl w "Awanturniku i śpiewaczce" (1899)‚ komponowano o nim opery (Ludomir Różycki "Casanova"‚ 1923) i operetki.

Autorzy najbardziej nawet fantastycznych interpretacji życiorysu Casanovy zgodni byli co do jednego: wyjątkowym - jak na tamte lata -był stosunek Wenecjanina do kobiet‚ które zdobywał urokiem osobistym‚ czarem i uprzejmością. I dlatego z wieloma z nich‚ już po zakończeniu romansu‚ utrzymywał przyjazne kontakty. Pół wieku temu Andrzej Bursa w wierszu "Casanova" radził tym‚ którym marzy się sława zdobywcy serc niewieścich‚ żeby zaczęli od własnych żon.

KRZYSZTOF MASŁOŃ
http://www.aeiou.at/nm-satz1.htm