Złodzieje w Rezerwacie Archeologicznym i Muzeum w Krzemionkach
Marcin Sztandera

Najpierw załadowali do worków to, co zostało po neolitycznych górnikach, a potem chcieli to wynieść z rezerwatu. - To pierwszy przypadek kradzieży krzemienia pasiastego od kilkudziesięciu lat i negatywna strona rosnącej popularności kamienia - mówią pracownicy Rezerwatu Archeologicznego i Muzeum w Krzemionkach
Złodzieje pojawili się pod koniec października. Dwóch mężczyzn na ogrodzonym terenie rezerwatu zauważył Czesław Zybała, szef administracyjny muzeum. - Coś zbierali między drzewami, które porastają hałdę sprzed kilku tysięcy lat. Ale na mój widok uciekli na rowerach i porzucili łup - opowiada Zybała.

Na miejscu znalazł dwa duże worki wyładowane krzemieniem pasiastym. - Są bardzo ciężkie, aż trudno było je załadować na wózek, żeby przewieźć w bezpieczne miejsce - mówi, pokazując worki.

Złodzieje zbierali fragmenty krzemienia, które zostały po obróbce brył wydobytych przez neolitycznych górników 5,5 tys. lat temu. Hałda zajmuje sporą część terenu muzeum. - To obiekt badań archeologów, którzy analizując resztki krzemienia, mogą precyzyjnie określić, jakie siekiery i kiedy z nich powstawały. To nieocenione źródło wiedzy - podkreśla Jerzy Bąbel, pełniący obowiązki dyrektora Muzeum w Krzemionkach.

- Złodzieje mieli ułatwione zadanie. To miejsce jest często odwiedzane przez dziki, które przeryły ziemię i kamienie były dobrze widoczne. Wystarczyło je tylko wyzbierać - dodaje Zybała.

Zdaniem Jerzego Bąbla kradzież to efekt nagłego wzrostu popularności krzemienia pasiastego. - Kilka tygodni temu można było usłyszeć, że na Zachodzie coraz częściej gwiazdy robią sobie z niego elegancką biżuterię. Był materiał na ten temat w telewizji. I wkrótce potem mieliśmy nieproszonych gości. Do poprzedniej takiej kradzieży doszło przed wojną, gdy chłopi wozami wywozili krzemień do cegielni - opowiada Jerzy Bąbel.

Rzeczywiście w prasie można było przeczytać, że pół roku temu srebrne kolczyki i bransoletkę z krzemieniem o charakterystycznych podłużnych paskach kupiła Victoria Beckham. Dziś noszą go też piosenkarze Robin Williams (spinki do mankietów) i Boy George (bransoletka na nogę). - Dzwonią do mnie z całej Europy ludzie z pierwszych stron gazet, biznesmeni, politycy, aktorzy, modelki i wypytują o biżuterię - mówił dziennikowi "Metro" Cezary Łutowicz, jubiler z Sandomierza, który zajmuje się wytwarzaniem biżuterii z krzemienia pasiastego. Wszystko wskazuje na to, że popularność biżuterii z "polskiego diamentu" - jak określa się na zachodzie krzemień - dopiero się w Europie zaczyna: - Ten kamień jest absolutnie niepowtarzalny. Można się było spodziewać, że w jakimś momencie przyjdzie na niego moda - mówił "Metru" prof. Andrzej Szadkowski, kierownik Pracowni Projektowania Biżuterii w łódzkiej ASP.

Sławomir Szymański, oficer prasowy ostrowieckiej policji, przyznaje, że kradzież to następstwo rosnącej popularności krzemienia. - Ludzie usłyszeli o żonie Beckhama w telewizji. Potem podobno nawet pojawiły się ogłoszenia, że ktoś skupuje krzemień po 3 zł za kilogram - mówi Szymański. Podkreśla, że policja prowadzi postępowanie wyjaśniające w sprawie usiłowania kradzieży. - To był pierwszy taki przypadek i trudno go komentować. Jest jednak szansa na zatrzymanie sprawców - zapewnia Szymański.

Jerzy Bąbel podkreśla, że trudno teraz mówić o lepszym zabezpieczeniu muzeum: - To 150 ha ogrodzonej powierzchni. Brakuje pieniędzy na dodatkowych pracowników, żeby tego pilnować.

Widzi on inną szansę na zniechęcenie złodziei. - Ludzie nie wiedzą, że na biżuterię nadaje się krzemień wydobywany w okolicy Ożarowa, bo ma znacznie więcej pasków i jest ładniejszy. Krzemień z Krzemionek to świetny materiał na narzędzia. Trzeba o tym mówić, bo złodzieje nawet nie wiedzą, że narażają się dla kamienia, którego nie będą mogli sprzedać - mówi Bąbel.