Witam
Miałem kiedyś założyć stronę o Historii Polski ale jakoś tak wyszło (jak ktoś chętny to można założyć stronę, bo samemu to nie za specjalnie mi się chce)
i nie założyłem, a że tekstów napisałem, chciałem je tutaj przedstawić
mam nadzieję że nie naruszam jakiegoś regulaminu czy coś i nie zaśmiecam
bazy danych. Jak by coś nie grało to niech admin lub mod usunie i powiadomi mnie o tym (jak można ;) )
A więc lecimy:

Epoka kamienia
PALEOLIT - starsza epoka kamienia (ok. 500 000-8000 lat p.n.e.)

KLIMAT-zlodowacenia (zimny), okresy międzylodowcowe (ciepły), szata roślinna bardzo uboga (tundra)
GOSPODARKA-zbieracko-łowiecka (polowania na mamuty, nosorożce włochate, niedźwiedzie, łosie, renifery)
SIEDZIBY-jaskinie, szałasy (budowane z kości i skór zwierzęcych)
WYTWÓRCZOŚĆ-narzędzia kamienne (głównie krzemienne) oraz kościane. Krzemień początkowo uzyskiwano z powierzchni, a pod koniec paleolitu wydobywano metodami górniczymi.
OBRZĄDEK POGRZEBOWY-brak śladów
ORGANIZACJA SPOŁECZNA-matriarchat, grupy kilkunastoosobowe (jedna - kilka rodów)

WAŻNIEJSZE STANOWISKA:
Jaroszów k. Wrocławia, Baborów i Cyprzanów na Górnym Śląsku oraz młodsze stanowi¬ska z nielicznymi wyrobami krzemiennymi sprzed l 20 tyś. lat: Jaskinia Ciemna w Ojcowie i Piekary k. Krakowa (paleolit dolny)
Jaskinia Ciemna w Ojcowie, Schronisko Wylotne w Sąspowie, Kraków-Zwierzyniec, Kraków-Sowiniec (paleolit środkowy)
Kultura oryniacka -Jaskinia Mamutowa w Wierzchowiu k. Krakowa, kultura szelecka -Dzierżysław na Górnym Śląsku, Kraków-Zwierzyniec, kultura jerzmanowicka - Jaskinia Nietoperzowa w Jerzmanowicach k. Krakowa (paleolit górny)
Kultura magdaleńska - Jaskinia Maszycka w Maszycach k. Krakowa (paleolit końcowy) Kultura hamburska - południowo-zachodnia Wielkopolska (Liny, Olbrachcice, Siedlni-ca), kultura lyngbijska - Rydno nad Kamienną, Trzebca w woj. śląskim, kultura świderska - Kraków-Borek Fałęcki, Kraków-Kobierzyn, Kraków-Podgórki oraz w okolicach Krakowa -Czernichów, Przeginia Narodowa, Rączna (paleolit schyłkowy).

MEZOLIT - środkowa epoka kamienia (8000-4500 p.n.e.)

KLIMAT-wilgotny, rozległe cieki wodne
GOSPODARKA-rybołówstwo, zbieractwo, łowiectwo (drobna zwierzyna leśna)
SIEDZIBY-obozowiska (szałasy) głównie na obszarach piaszczystych
WYTWÓRCZOŚĆ-bardzo drobne narzędzia krzemienne (mikrolity), narzędzia z kości
OBRZĄDEK POGRZEBOWY-szkieletowy

WAŻNIEJSZE KULTURY:
Kultura janisławicka, kultura komornicka
WAŻNIEJSZE STANOWISKA:
Komornica, Poddębe i Wieliszew (w pobliżu Nowego Dworu Maź., Całowanie (k. Otwoc¬ka), Grzybowa Góra (Rydno), Poznań-Starołęka, Wistka Szlachecka (Włocławek), Janisła-wice (Skierniewice), Jawornik Czarna (Dębica), Sciejowice (Liszki), Dzerżno k. Gliwic, Pobiel i Świętoszyn na Dolnym Śląsku.

NEOLIT - młodszy okres epoki kamienia (4500-1800 lat p.n.e.)

KLIMAT-okres ciepłego i wilgotnego optimum klimatycznego holocenu
GOSPODARKA-przetwórcza, opierająca się na rolnictwie (uprawa przede wszystkim jęczmienia, pszenicy, żyta oraz grochu, soczewicy, lnu, maku) i hodowli (w wykopaliskach 73,3 proc. kości należy do bydła, 19 proc. do świń, 7,4 proc. do kóz i owiec).
WYTWÓRCZOŚĆ-produkcja narzędzi kamiennych (głównie krzemiennych, wydobywanie surowca metodami górniczymi (Krzemionki Opatowskie, Sqspów), produkcja ceramiki (lepiona ręcznie), tkactwo, wikliniarstwo, solnictwo, początki meta¬lurgii miedzi.
OBRZĄDEK POGRZEBOWY-szkieletowy (sporadycznie ciałopalny), cmentarzyska z grobami płaskimi, niekiedy w obstawach kamiennych, rzadziej z nasypem lub kurhany; niekiedy groby w obrębie osad; wyposażenie w dary grobowe (ceramika, narzędzia, broń, ozdoby).
ORGANIZACJA SPOŁECZNA-patriarchat (mężczyźni pełniący funkcję przywódców),
wspólnoty rodowe liczące 200-500 osób zamieszkują razem osiedla, łącząc się w plemiona o więziach terytorial¬nych; wyodrębnianie się grup zawodowych („specjalistów"), związanych np. z górnictwem (wydobycie i przetwórstwo surowców krzemiennych), garncarstwem, tkactwem, metalurgią.

WAŻNIEJSZE KULTURY l STANOWISKA:
Kultura ceramiki wstęgowej rytej (Zofipole, Samborzec, Gniechowice - woj. dolnośląskie, Nosocice - woj. dolnośląskie, Olszanica k. Krakowa, Targowisko - woj. małopolskie, Pietrowice Wielkie - woj. śląskie, Radziejów - woj. kujawsko-pomorskie) Kultury ceramiki wstęgowej kłutej (Poznań-Dębiec, Karsk k. Pyrzyc, Konary, Brześć Ku¬jawski, Gniechowice -woj. dolnośląskie)
Kultury kręgu lendzielskiego (Kraków-Pleszów, Samborzec - woj. małopolskie, Komice - woj. śląskie, Janówek i Sąspów - woj. małopolskie)
Kultura ceramiki promienistej (Bronocice, Niedźwiedź k. Krakowa, Kraków-Pleszów,
Kraków-Mogiła, Modlnica, Iwanowice, Radziejów, Opatowice na Kujawach)
Kultura pucharów lejkowatych (Sarnów na Kujawach, Radziejów Kujawski - woj.
kujawsko-pomorskie, Ćmielów, Książnice Wielkie, Bronocice)
Kultura amfor kulistych (Klementowice, Las Stocki - woj. lubelskie, Złotowo - woj.
kujawsko-pomorskie, Chodzież - woj. wielkopolskie, Rańsk - woj. warmińsko-mazurskie,
Malice - woj. podkarpackie)
Kultura ceramiki sznurowej (Żerniki Górne i Książnice Wielkie - woj. świętokrzyskie,
Kietrz - woj. opolskie, Legnica, Kraków-Zesławice, Brzezinki - woj. podkarpackie, Kasze-
wo - woj. dolnośląskie)
Kultura złocka (Złota, woj. podkarpackie)
Na najstarsze ślady pobytu człowieka na obszarze Polski, datowane na ok. 500 tyś. lat wstecz, natrafiono w Trzebnicy k. Wrocławia. W warstwach lessowych i żwirowych odkryto wyroby krzemienne w postaci bardzo prymitywnych form narzędzi wykonanych z otoczaków, które przystosowano do pracy przez odbicie kilku odłupków dla uzyskania ostrej, tnącej krawędzi. Ich wytwórcę można najprawdopodobniej zaliczyć do Homo erectus.
Znaleziono kilka skupisk narzędzi - od kilku do kilkuset wyrobów. Jedno ze skupisk miało 6 m średnicy i było otoczone kamieniami (celowe zabezpieczenie, rodzaj wiatrołapu). W obrębie obozowiska znaleziono m.in. kości konia (jeden osobnik), łosi, bizonów, nosorożców włochatych.
W paleolicie środkowym (od ok. 90 tyś. lat temu) pojawiają się na ziemiach polskich liczniejsze ślady działalności człowieka, głównie na obszarze Jury Krakowsko-Częstochowskiej, w okolicach Krakowa. Byli to łowcy niedźwiedzi, przedstawiciele Homo sapiens neandertalensis. Posiadali umiejętność krzesania ognia (ślady ognisk w jaskiniach) oraz wytwarzania różnych typów narzędzi. Były to początkowo prymitywnie obrobione duże buły surowca kamiennego lub krzemiennego zwane pięściakami (narzędzia do rozłupywania, miażdżenia, miotania) oraz noże, zgrzebła, skrobacze służące do obróbki skór, drewna i kości.
Ok. 40 tyś. lat temu, w paleolicie górnym, pojawiają się liczniejsze grupy ludzkie, reprezentujące już Homo sapiens sapiens, typ człowieka współczesnego. Zajmowali się nadal myślistwem i zbieractwem, polowali na duże zwierzęta (mamuty, niedźwiedzie). Posługiwali się bardziej i zróżnicowanymi narzędziami i broni które wytwarzali z krzemienia i kości. Wytwarzali wspaniałe groty krzemienne do dzid i oszczepów, posługiwali się łukiem ze strzałami zaopatrzonymi w małe krzemienne grociki. Gromady te zajmowały jaskinie lub zakładały obozowiska na terenach otwartych - resztki szałasów zbudowanych z kości mamuta znaleziono w Krakowie (ul. Spadzista, u stóp kopca Kościuszki).
Najstarsze szczątki Homo sapiens sapiens na terenie Polski, sprzed 15 tyś. at, odkryto w Jaskini Maszyckiej k. Krakowa. Znaleziono tu szczątki l 6 osobników - mężczyzn, kobiet i dzieci. Z Jaskini Maszyckiej pochodzi ponadto kilkadziesiąt przedmiotów kościanych i rogowych. Na szczegó ną uwagę zasługują groty oszczepów wykonane z ciosów mamuta i poroży renifera, w większości ze śladami ornamentu. Są to wyłącznie motywy geometryczne - zygzaki, łuki, owale i tzw. zeschematy-zowane wątki antropomorficzne (symbole płci). Nacięcia wystę-pujące w regularnych odstępach uważane są przez niektórych badaczy za notacje kalendarzowe. Zdobione żebro ma liczne nacięcia wypełnione czerwonym barwnikiem mineralnym, ochrą. Zdobione groty oszczepów z Jaskini Maszyckiej uważane są za pierwsze przejawy sztuki prehistorycznej w Polsce.
Ostatni okres paleolitu w Polsce, określany mianem paleolitu schyłkowego, trwa od ok. l O 000 do 8000 lat p.n.e. Wyróżnia się w tym okresie kulturę z liściakami (grociki strzał w kształcie liści) oraz kulturę hamburską. Ludność tych kultur żyła na terenach porośniętych tundrą, zajmując się polowaniem na renifery.
Dla najstarszych grup ludzkich rzeczą niezmiernie istotną było uzyski-wanie surowca krzemiennego. W starszych odcinkach paleolitu uzyskiwano go z powierzchni ziemi i przetwarzano w obrębie obozowisk. W późniejszych okresach przerabiano go w specjalnych pracowniach zlokalizowanych na obszarze lub w pobliżu złóż. Najstarszą kopalnię krzemienia w Polsce odkryto w Woło-wicach k. Krakowa. Jej użytkowanie rozpoczyna się w paleolicie końcowym, a eksploatacja surowca (krzemień jurajski podkrakowski) trwa do neolitu. Odkryto tu 9 szybów, których głębokość dochodziła do 2 m, średnica zaś do 2,5 m. Bezpośrednio w sąsiedztwie kopalni natrafiono na cały kompleks pracowni przetwarzających buły krzemienne na półsurowiec do wykonywania narzędzi. Do eksploatacji złóż używano narzędzi siekierowatych (tzw. ciosaków), a także motyk rogowych.
W paleolicie końcowym i schyłkowym można już mówić o wymianie surowca typu „eksport-import". Krzemień wydobywany w Wołowicach dociera w rejon Gór Świętokrzyskich, stamtąd z kolei napływa na obszar Jury Krakowskiej tzw. krzemień czekoladowy.
Środkowa epoka kamienia
Ważną rolę w mezolicie odgrywało rybołówstwo, o czym świadczyć może obecność w wykopaliskach bardzo charakterystycznych krzemiennych narzędzi mikrolitycznych, zwanych zbrojnikami, o kształcie trójkątów, trapezów, prostokątów. Używano ich jako wkładek do ościeni, którymi łowiono ryby. Używano również harpunów.
Osadnictwo mezolityczne objęło tereny prawie całej Polski. Główne skupienia stanowisk występują na Mazowszu, Pomorzu, w Wielkopolsce, na Dolnym Śląsku i w Małopolsce.
Sporadycznie występują pochówki szkieletowe. M.in. w Janisławicach k. Skierniewic odkryto szkielet w pozycji skurczonej (leżał na boku lub siedział), obsypany ochrą (czerwony barwnik mineralny), wyposażony m.in. w naszyjnik z zębów jelenia, narzędzie z kła dzika, dłutko z porostka jelenia oraz wyroby krzemienne.
Młodszy okres epoki kamienia
Podstawowym kryterium dla wyróżnienia epoki neolitu jest pojawienie się gospodarki wytwórczej, rolniczo-hodowlanej, wprowadzenie techniki gładzenia w wytwarzaniu narzędzi kamiennych oraz umiejętność wytwarzania ceramiki i budowania obiektów mieszkalnych.
Młodsza epokę kamienia (neolit) na naszych ziemiach rozpoczęła kolonizacja południowopolskich wyżyn lessowych przez grupy rolnicze kultury ceramiki wstęgowej, przybyłe z Moraw ok. 4500 lat p.n.e. Kultury neolityczne rozwijały się w korzystnych warunkach klimatycznych - okres ciepłego i wilgotnego optimum klimatycznego holocenu.
Wielowiekowa działalność ludów rolniczych w neolicie przyczyniła się do znacznego przetrzebienia areałów leśnych, co miało wpływ na zmianę szaty roślinnej i klimat. Osadnictwo neolityczne w miarę zagospodarowywania obszarów wzdłuż dolin rzecznych wchodzi na tereny wyżynne.
Podstawowym surowcem użytkowanym przez ludność kultur neolitycznych był krzemień różnych odmian. A więc jurajski podkrakowski, występujący na Wyżynie Krakowsko-Często-chowskiej, czekoladowy z północnego obrzeża Gór Świętokrzyskich, krzemień świeciechowski znad środkowej Wisły, a także pasiasty z okolic Krzemionek Opatowskich k. Ostrowca Świętokrzyskiego. W Polsce środkowej, północnej i zachodniej w morenach polodowcowych występują krzemienie narzutowe, tzw. bałtyckie. Surowiec znajdowano na powierzchni ziemi w postaci buł lub okruchów oraz pozyskiwano go sposobami górniczymi, drążąc szyby, wyrobiska niszowe, galeriowe, komorowe do głębokości zalegania glin trzeciorzędowych (Krzemionki Opatowskie - krzemień pasiasty) lub tylko szerokie doły-szyby (Sąspów k. Krakowa - krzemień jurajski podkrakowski). Narzędzia górnicze to głównie motyki, wykonywane z surowców organicznych (róg, kość) lub z kamienia (krzemień). Wstępna obróbka krzemieni odbywała się w rejonach kopalni, w tzw. pracowniach przykopalnianych. Z kopalni surowiec krzemienny jest rozprzestrzeniany i wymieniany na odległość nawet do ponad 500 kilometrów. Docierają na ziemie polskie surowce z terenów na południe od Karpat: radiolaryt ze Słowacji, obsydian z Gór Bukowych, krzemień z Wołynia.
Narzędzia, takie jak siekiery, topory, motyki, dłuta buławki, gładziki rozcieracze, żarna były wykonane z różnych łatwych do obróbki skał niekrystalicznych rozpowszechnioną w neolicie techniką gładzenia.
Eksploatowano serpentynit (masyw góry Ślęży, metody górnicze), zielonkawy łupek (z Podkarpacia), amfibolit (z masywu góry Ślęży), bazalt (okolice Zgorzelca i Lubania Śląskiego).
Pierwsze wyroby miedziane pojawiły się w końcowych fazach neolitu. W osadzie w Złotej (woj. podkarpackie) natrafiono na warsztat wytopu tego surowca w postaci 24 tygli i ułamków dysz, a także na wyroby miedziane. Rudy miedzi były najprawdopodobniej sprowadzane z Tatr lub ze słowackich Rudaw (te charakteryzują się przewagą antymonu nad arsenem, podobnie jak miedź ze Złotej). Na obszar Polski docierały też importowane z południa gotowe wyroby miedziane, np. topory (Koniemo-sty - woj. świętokrzyskie, Sterczowa -woj. dolnośląskie), zawieszki, tarczki (Brześć Kujawski).
Z okresem neolitu wiążą się też początki solni dwa. Stwierdzono, że już w owych czasach istniał ośrodek warzelniczy w rejonie Wieliczki. Poświadcza to znalezisko z Barycza (woj. małopolskie), gdzie odkryto ślady urządzenia do odparowywania solanki w postaci zbiorników-odstojników połączonych systemem rowków. W pobliżu tego urządzenia znajdowały się ślady licznych palenisk. We wnętrzu odstojników stwierdzono z kolei znacznie podwyższoną zawartość tlenku sodu. Naczynia solowarskie odkryto także Krakowie-Pleszewie i Krakowie-Mogile.
W inwentarzach kultur neolitycznych obserwujemy stałą obecność plastyki antroporficznej (fragmenty figurek ludzkich, głównie kobiecych), rzadziej zoomorficznej (figurki zwierząt). Fragmenty glinianych figurek ludzkich pochodzą z kultury lendzielskiej (Racibórz-Ocice, Kraków-Pleszów). Główka zwierzęca została znaleziona m.in. w Samborcu, woj. podkarpackie (kultura ceramiki wstęgowej rytej).
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

EPOKA BRĄZU
Wczesna epoka brązu (l i II okres epoki brązu - 1800-1300 p.n.e.)

KLIMAT-zbliżony do dzisiejszego
GOSPODARKA-rolnictwo i hodowla (na skalę pasterską)
OSADNICTWO-osady stałe, otwarte, częściej otaczane palisadą i rowami; obiekty mieszkalne - ziemianki, półziemianki
WYTWÓRCZOŚĆ-kontynuacja technik krzemieniarskich, garncarstwo, tkactwo, metalurgia miedzi, początki metalurgii brązu
OBRZĄDEK POGRZEBOWY-groby płaskie, szkieletowe, nieliczne groby z nasypami i wewnętrznymi konstrukcjami; wyposażane w ceramikę i przedmioty metalowe
ORGANIZACJA SPOŁECZNA-rodziny złożone z kilku do kilkunastu osób, wyodrębnianie się starszyzny rodowej

WAŻNIEJSZE KULTURY i STANOWISKA:
Kultura unietycka (Wrocław-Opole, Granowo i teki Małe - woj. wielkopolskie) Kultura Chłopice-Yeselć (Iwanowice, woj. małopolskie, Malice, woj. podkarpackie)
Kultura mierzanowicka (Mierza-nowice, woj. podkarpackie, Sam-borzec, woj. podkarpackie, Kraków-Pleszów)
Kultura strzyżowska (Gródek Nadbużny, woj. lubelskie) Kultura trzciniecka (Trzciniec, woj. lubelskie, Słonowice, woj. świętokrzyskie, Iwanowice, woj. małopolskie) Kultura przedłużycka (Kietrz, woj. opolskie, Zbrojewsko, woj. częstochowskie, Smoszew, woj. wielkopolskie)
Środkowa i młodsza epoka brązu (III-V okres epoki brązu, 1300-700 p.n.e.)
KLIMAT-zbliżony do dzisiejszego
GOSPODARKA-rolnictwo i hodowla (na skalę pasterską)
OSADNICTWO-osady otwarte z domami słupowymi, pierwsze grody
WYTWÓRCZOŚĆ-metalurgia brązu na szeroką skalę, garncarstwo, tkactwo, warzelnictwo soli, obróbka rogu i kości
OBRZĄDEK POGRZEBOWY-rozległe płaskie cmentarzyska z grobami popielnicowymi lub jamowymi ciałopalnymi, wyposażone w ceramikę, ozdoby, broń, narzędzia
ORGANIZACJA SPOŁECZNA-rodziny, rody tworzące wspólnoty o charakterze grup lokalnych (terytorialnych)

WAŻNIEJSZE KULTURY:
Kultura pól popielnicowych
We wczesnej epoce brązu zaczęła się rozprzestrzeniać umiejętność odlewania metali kolorowych. Na ziemiach polskich brąz był w tym początkowym okresie prawie całkowicie importowany, choć natrafia się na ślady miejscowej wytwórczości (formy odlewnicze, grudki brązu, narzędzia). Dominował tzw. styl unietycki polegający na łączeniu poszczególnych elementów metalowych za pomocą nitów brązowych, mających charakter ozdobny (np. berła sztyletowe typu wielkopolskiego).
W okresach późniejszych, głównie w kulturze przedłużyckiej, produkcja metalurgiczna była znacznie bardziej zaawansowana pod względem technicznym. Osiągnięto wysokie umiejętności w dziedzinie odlewnictwa brązu -wyciąganie drutu, grubszych prętów itp. Wytwarzano piękne ozdoby, bogato zdobione (np. nausznice w kształcie liścia wierzby, szpile do kilkudziesięciu centymetrów długości). Wśród narzędzi zwracają uwagę siekierki różnych odmian, a wśród broni - berła sztyletowe i czekany.
W początkach III okresu epoki brązu powstaje na ziemiach polskich nowy typ kultury określanej mianem kultury pól popielnicowych. Nazwa pochodzi od rozległych, płaskich cmentarzysk, na których znajdowały się groby ciałopalne, głównie popielnicowe (a więc zawierające w glinianych urnach popioły pozostałe z kremacji zmarłego). Kultura ta wystąpiła na obszarze niemal całej Europy, co było spowodowane licznymi wędrówkami ludności. Powstały zespół kultur nie był jednak, jak się uważa, jednorodny pod względem etniczno-językowym, choć łączyły go zbliżone formy gospodarki rolniczo-ho-dowlanej, a co za tym idzie, ogólny obraz kultury materialnej. System ujednolicał podobny obrządek pogrzebowy.
W tych warunkach powstaje kultura łużycka wykształcona z tradycji kultury przedłużyckiej (odłam zachodni). Kultura łużycka na przestrzeni czasu swojego istnienia (do ok. 400 p.n.e.) wytworzyła szereg grup i podgrup lokalnych.
W IV okresie epoki brązu kultura łużycka obejmuje obszary prawie całej Polski. Z kolei w V okresie tej epoki wkracza także na zalesione i górskie tereny (rejon Sudetów i Karpat). U schyłku epoki brązu upowszechnia się tzw. łużycki typ narzędzi (siekierki z tuleją i uszkiem, sierpy z guzkiem, niektóre typy brzytew) oraz ozdób (różne typy szpil, bransolet).




Na razie to tyle, niebawem więcej.
Mam natomiast małe prośby, jeżeli w internecie jest jakaś strona
na której są podobne informacje bądź lepsze, proszę o kontakt, bo jeżeli jest to
nie ma sensu pisać tego.
Teksty te mam nadzieję przydadzą się uczniom itp.
Wszelkie propozycje, KRYTYKĘ chętnie przyjmę.
Autorem tych tekstów jest Partyzant (czyli ja)
czy uważacie że jest sens pisania tego ? Bo przyznam że się wacham, nie jestem
do końca przekonany czy jest to dobry pomysł i czy się komuś to przyda.
Forma tego jest jak najbardziej (moim zdaniem) czytelna i o to mi chodziło.
Jeżeli znajdziecie jakieś błędy prosił bym o poinformowanie (najlepiej PW)