tomekb, ale z Ciebie nerwus :D

majeranek - szyby z rys 2 to szyby dawnej kopalni węgla kamiennego Castellengo (później Rokitnica, później w składzie MIKRO /Mikulczyce-Rokitnica/, później Pstrowski, obecnie Siltech)
- Reichstagspräsident (ten o "nieokreślonym kształcie") - po wojnie nazywał się Kościuszko - zlikwidowany ok. 1996
- Tante-Anna - po wojnie nazywał się Mieczysław (pierwszy szyb, którym jechałem na dół :cry: ) - zlikwidowany ok. 1996
- Ten trzeci, to obecny Staszic (ciągle czynny) - nie pamiętam jak się przedtem nazywał

Co do głębokości szybu Grenz i jego powiązania z wyrobiskami. Jest parę szczegółów, które mi się nasunęły:
1. Szyb Grenz ma podaną głębokość, podczas gdy np. Concordia i Julia mają tylko podaną kotę niwelacyjną* - wniosek: Grenz mógł być już w tym czasie zlikwidowany i nie przewidywano jego pogłębiania - pewnie stąd wynika inny symbol
2. Na mapie pokazane są tylko wyrobiska udostępniające: przekopy, przecznice i wytyczne pokładów (prawdopodobnie jedynie czynne wyrobiska) - wniosek: wyrobiska łączące się z szybem Grenz zostały zlikwidowane

Prawdopodobnie zaznaczono szyb Grenz na mapie w celach dokumentacji złoża (prawdopodobnie istniała dokumentacja profilu wyrobiska i chodziło o to, żeby pokazać na mapie, w którym miejsu pobierana była próba). Mała głębokość tego szybu wynika z tego, że pokłady węgla w tym miejscu zalegały naprawdę płytko (choć dzisiaj aż nie chce się wierzyć).

* - rzędna zrębu czyli wys. n.p.m. miejsca w którym zaczęto kopać szyb

Otwory i szyby poszukiwawcze miały nieco inną funkcję.
Szyby poszukiwawcze wykonywane były od razu z przeznaczeniem udostępniania złoża - wykonywano je do spągu pierwszego nadającego się do eksploatacji pokładu (+ czasami głębokość rząpia). Po osiągnięciu spągu pokładu przejmowały funkcję szybu wydobywczego, materiałowego lub wentylacyjnego (często szyby pełnią kilka funkcji naraz). Ma to sens jedynie dla płytko zalegającego złoża. Stąd "śmiesznie małe głębokości".
Otwory z natury powinny być głębokie (w XIX w. z reguły kilkaset m, w XX w. głębiej - złoże GZW jest z grubsza udokumentowane do głębokości 2500m) wykonywane są w celu dokumentacji złoża - na podstawie profili otworów tworzy się model złoża, na podstawie którego podejmuje się decyzje o eksploatacji (m.in. o usytuowaniu szybów). Jest to informacja zgrubna "na początek". Podczas pracy kopalni do tworzenia dokładniejszego modelu złoża wykorzystuje się informacje pozyskane w trakcie drążenia wyrobisk - szyby i przekopy (stwierdzenia pokładów), chodniki (rzędne spągu, próby bruzdowe). Dobre udokumentowanie zalegania pokładu ułatwia zamodelowanie pokładu głębiej zalegającego.

Co do obrazków - pomyliła mi się kolejność. Drugi wstawiłem jako pierwszy i odwrotnie. Teoretycznie nie powinienem poprawiać, bo następny post mkowola traci sens, ale zrobiłem to, żeby nie mylić następnych czytających.
Szyby z Castellengo są zaznaczone ładnym kółkiem (a numery mają takie jak w opisie). Te na czarno-białej mapie mają takie nijakie znaczki.

Toppolczan.

I jeszcze w temacie tej kopalni - kiedy udostępnili szyb Gigant? To też jakiś zabytek czy raczej konstrukcja współczesna?

za http://romaquil.blog.onet.pl/2,ID291903340,index.html
rok uruchomienia szybu Gigant 1953
Czyli nie wiadomo, czy sklasyfikować jako zabytek, czy nie :)
Szyb nadal jest czynny - kop. Siltech
Z tego co wiem drugi przedział szybu uruchomiono później (w każdym razie ma zupełnie inną maszynę wyciągową). Za czasów KWK Pstrowski były tam skipo-klatki (z tego co pamiętam 16 ton). Zgłębiony do poz. 825m, z rząpiem pewnie jeszcze kilkadziesiąt metrów (KWK Pstrowski miała jeszcze poziom 1160m udostępniony szybikiem VII z poz. 825; do szybu Gigant prowadziła magistrala taśmowa z głębokości prawie 1300m - cieplutkoooo).
Wiem, że budowę rozpoczęli jeszcze Niemcy. W jakiejś powojennej książce o górnictwie (nie pamiętam z którego roku) określony był jako "kopalnia Gigant". Jak na dzisiejsze czasy, to żaden gigant, ale w czasie wojny, założenia były dosyć ambitne.
Nie widziałem tego, ale podono na poziomie 690 Niemcy wybudowali olbrzymie hale - podobno zakład przeróbki mechanicznej miał być umieszczony pod ziemią a na powierzchnię miał być wydobywany tylko wzbogacony węgiel. Wydaje mi się to trochę dziwne - po wojnie raczej nie stosowało się takiego rozwiązania (załoga musiałaby pracować pod ziemią, problemy z ew. rozbudową itd.). Raczej mogło to być przygotowanie do jakiejś produkcji o charakterze wojskowym - w tym czasie całe fabryki pchano pod ziemię.

Ta mapka pokazuje ciekawy szczegół budowy złoża. Gdzieś w okolicy szybiku ślepego II jest wyraźna synklina na osi północ-południe. Pokłady o niewielkiej miąższości silnie nachylone a nawet strome (miejscami nawet 60 stopni). Ta miąższość pokładów pasowała by mi do opowieści mojego dziadka o wybieraniu węgla na Concordii w pozycji leżącej (większość życia przepracował na Ludwiku, ale po połączeniu z Concordią trochę "pozwiedzał" tamtejsze rejony).
tomekb pewnie będzie wiedział, jakie oznaczenie obecnie ma pokład Andreas...

Te przekopy są bliźniacze o tyle o ile - jeden biegnie na głębokości ok 190m (44m n.p.m), drugi na głębokości ok. 540m (300m p.p.m) (nie miał po co dochodzić do szybu Maciej, który był o jakieś 350m płytszy).

W jakim charakterze jest używany szyb Gigant? Chyba maszyny wyciągowe już nie działają - nie widziałem nigdy, żeby się kręciły koła.

Z tego artykułu wynika, że wydobywają 100 tys. ton rocznie, czyli jakieś 500 ton dziennie - to niewiele w porównaniu ze zdolnością wydobywczą szybu Gigant. Jeżeli nadal jest używany jako wydobywczy, to pewnie wykorzystują zbiorniki retencyjne do gromadzenia urobku i wyciągają go w nocy - tańszy prąd. Równie dobrze mogą taką ilość urobku wywozić w wozach szybem Staszic.

szyb gigant uzytkuje siltech i tzw CZOK - Centralny Zakład Odwadniania Kopalń - są tam po prostu zamontowane pompy

Witam!
Przyłączam się do dyskusji i od razu na początek mam kilka nowych kwestii. Mam nadzieję że niczego nie pominąłem czytając poprzednie posty, ale mam pytanie w związku z mapką którą znalazłem kiedyś na jakiejś stronie poświęconej miastu Zabrze

[ img ]

Jest na niej widoczny szyb Grenz o którym mowa od początku, ale jest też szyb o którym nie było chyba jeszcze mowy - Mielchen. Czy ktoś wie coś może o tym szybie, z tego co widać na mapie znajdował sie on w bardzo bliskiej odległości szybu Grenz.

W kwestii szybu Gigant, Panowie pewnie znają tę publikację, ale dla wszystkich zainteresowanych, z książki pod red. Adama Frużyńskiego "Od Amalii do Pstrowskiego. 195 lat historii kopalni." o budowie szybu Gigant + dwa zdjęcia tymczasowej drewnianej wieży szybowej. Na końcu, ciekawostka, rysunek schematyczny odwadniania (SRK S.A. CZOK) rejonu Pstrowski przy wykorzystaniu szybu Gigant z folderu Centralnego Zakładu Odwadniania Kopalń.

[ img ] [ img ] [ img ]

[ img ] [ img ]

Przy okazji mam pytanie o szyb Franciszek kopalni Jadwiga. Mam bardzo niewiele informacji o tym szybie. Czy ktoś wie gdzie się znajdował, jaką miał głębokość i w jakich latach go zagłębiono?
Pozdrawiam.

To jest fragment mapy Topographie zur Flötzkarte des Oberschlesischen Steinkohlenbeckens. Niestety, nie wiem z którego roku - około 1900.

Gdzie się znajdował? - gdzieś w tej okolicy (niestety nie za bardzo to działa, więc po otwarciu mapy będziesz musiał otworzyć zakładkę "Mapy" i po lewej stronie w gałęzi "Podkłady mapowe" włączyć zdjęcia lotnicze - lepsze są te z 2005; gdyby otwarło się na pełnym widoku Zabrza, to po prostu musisz w spisie ulic wyszukać ulicę "Szyb Franciszek").
Podejrzewam, że chodzi o ten szyb:
[ img ]
W jakich latach był zgłębiony? - Messtischblatt z 1934 roku też pokazuje w tym miejscu szyb. W pracy Adama Frużyńskiego "Dzieje biskupickiego koncernu Borsigów 1854-1945" jest niewyraźna mapka kopalń należących do Borsiga z 1922 roku i tam tego szybu nie ma (chyba, że należał wtedy do kop. Castellengo). W latach 1992 i 1993 miałem praktyki na kop. Pstrowski i nikt wtedy już o takim szybie nie wspominał. Na polu Jadwiga czynne były tylko Władysław (ex. Albert), Stanisław (ex. August), Pułaski (ex. Arnold) i szyb podsadzkowy (nie wiem jak się nazywał) przy drodze z Biskupic na kop. Rokitnica (tzw. Szwajcaria). Obecnie w tym miejscu jest punkt sprzedaży kruszyw (pewnie nadal korzystają z mostu podsadzkowego).
Czytałem niedawno tutaj wzmiankę o pożarze pod szybem Franciszek w 1952.

Dzięki za te informacje, wynika z tego że szyb Franciszek był w polu kopalni Castellengo, i najprawdopodobniej z tą kopalnią należy go wiązać. Ja pozwoliłem sobie natomiast oznaczyć na mapie szyby w polu górniczym kopalni Jadwiga (Hedwigs-Wunsch):

[ img ]

1 - Albert (później Władysław)
2 - August (później Stanisław)
3 - Arnold (później Pułaski)
4 - Louise (później ???)
5 - Holz (później Wojciech) - podsadzkowy
6 - Ost (później ???)

Pozostaje jeszcze szyb Chrobry którego nie wiem z czym połączyć i gdzie umieścić. I pytanie, czy wie ktoś może coś o drugim szybie podsadzkowym położonym na południowy-zachód od szybu Ost przy linii kolejowej Kopalni Piasku Kotlarnia?
Pozdrawiam.

Witam.

Raczej na południowy - wschód - dawniej nazywał się szyb piaskowy III, później szyb Ruda.

Pozdr.
Mariusz