Jako odkocznię od tematu Twierdzy Przemyśl proponuje przeniesienie się na polskie fortyfikacje Nowogrodu.
Budowa schronów bojowych rozpoczeła się w kwietni 1939r . Załogę schronów stanowić mieli żołnierze SGO Narew. Budowę podzielo na odcinki „Ostrołęka”, „Nowogród”, „Łomża”, „Wizna”, „Osowiec”, „Augustów”. Zadaniem Odcinka „Nowogród” była obrona przeprawy w Nowogrodzie oraz obrona stała linii rzeki Narwi od miejscowości Szablak – Mątwica (obie włącznie) na wschodzie do linii biegnącej miedzy wsią Parzychy na prawym brzegu Narwi – wieś Sulimy na zachodzie. Pierwszą linię schronów wybudowano nad samą rzeką natomiast drugą na zniesieniach kilkaset metrów od rzeki. Schrony zadały Niemcom dość dotkliwe straty , a ślady ostrzału widoczne są do dzisiajony . Walki o Nowogród rozpoczęły się 5 września i trwały bez przerwy do 11 września. W 1940 r. schrony zostały włączone w skład 64 Zambrowskiego Rejonu Umocnionego jako obiekty sowieckiej Linii Mołotowa. W czerwcu 1941 r. nie doszło już do walk o te umocnienia. Po wojnie schrony zostały opuszczone i stopniowo były pozbawiane wyposażenia prze okoliczna ludność. Z pierszej linii umocnien w całości pozostał do dzisiaj „ schron przy moście „ który najprawdopodobniej nie walczył w 1939r . Pozostałe schrony zostały wysadzone przez Niemców w 1944r.
Na początek zapraszam do obejrzenia zdjęć „schronu przy moście” . W scianę schronu tablicę upamietniającą wrześniowe walki . :
[ img ]
[ img ]
[ img ]
[ img ]
[ img ]]
[ img ]
[ img ]
[ img ]
Pozostałe schrony Pozycji Nowogród wysadzone i te w całości wkrótce .

Skąd masz informacje, że "schron przy moście" nie brał udziału w walkach w '39? Nigdy nie wpadła mi taka wzmianka w oko. Na pewno był obsadzony przez załogę. Z drugiej strony - rzeczywiście jego zniszczenia są żadne w porównaniu z tymi jakie mają istniejące schrony z okolic Lepaka.

Stopniowo można by rozszerzyć wątek o odcinki "Łomża", "Wizna" i "Osowiec".

Pozdrawiam

Schron był obsadzony na 100% jednak jego załoga wyofała się bez walki (groziło mu okrążenie ). Fortyfikacja polska nie jest moją mocną stroną ,głównie specjalizuje się w Linii Mołotowa i Twierdzy Przemyśl . W Nowogrodzie byłem w 2011 na spotkaniu terenowym z dr Tomaszem Wesołowskim( wykladowca na Uniwersytecie Bialostockim , kustosz muzem W.P. w Białymstoku autor wielu opracowań o fortyfikacjach ). Moja informacja pochodzi od Tomka i jest podparta dokumentacją historyczną walk we wrześniu 1939r. Śladów walki na obiekcie praktycznie nie ma co jakby potwierdzało powyższe .Pozostałe schrony pierwszej pozycji obronnej są wysadzone a i na schronach drugiej pozycji widać ślady walki . Szczególnie " ciekawe" jest trafienie bezpośrednie połączone z przebiciem jednej z kopuł w schronie doodzenia , jednak nie ma zapisku w dokumentach ,że ktoś w tym schronie zginął. Zresztą wiadomo, że Niemcy awet po zdobyciu Nowogrodu ostrzeliwali schrony nazwijmy to zapobiegawczo .Przykład schron z ciętą kopułą (uratowaną przeed złomiarzami ).
Ślady po " prewencyjnycm " ostrzale przez Niemców z drogi :
[ img ]
I jedna z trzech kopuł tego typu zachowanych w Polsce
Kopuła uratowana prze miejscowych posjonatów przed "złomiarzami " na kopule widać ślady cięcia palnikiem (niestety inna kopuła z tej pozycji skończyła swój żywot w hucie... :( ) Kopuła ciekawa ponieważ
do dzisiejszych czasów przetrwały trzy egzemplarze tego typu :
nr 7 z 1939 r.-p.o.wzg.307 Tąpkowice-Niezdara /OWŚ/
nr 13 -odcinek "Nowogród"
nr 103 -Dybawka /linia Mołotowa
[ img ]
Schron dowodzenia z przestrzeloną kopułą :
[ img ]

Dorzucę tylko że w/w kopuła (ły) są produkcji czeskiej i zostały pozyskane w 1938r po zajęciu czeskich fortyfikacji na Zaolziu. Ot nawet kopuły mają ciekawą historie ;)

Warto dodać, że praktycznie bliźniaczy obiekt (2 kopułowy) znajdował się także w samym Nowogrodzie (przy drodze na Miastkowo). Aktualnie zostało po nim przysypane ziemią i zarośnięte rumowisko (wysadzony w '44).

Bardzo dużo archiwalnych zdjęć tych schronów wrzucono na forum Odkrywcy. Jeśli ktoś ma chwilę wolną - polecam!

Pozdrawiam

Jako uzupełnienie dorzucę już bez opisu zdjęcia kilku pozostałych obiektów P.O. Nowogród . Szkoda tylko ,że niektóre schrony stanowią dzisiaj dzikie śmietniki i mimo tego ,że co jakiś czas są oczyszczane przez pasjonatów to lokalna ludność ma to w du… (przykład zniszczony schron na „grobli „). Miejsca te to jakby pomniki historii , miejsca śmierci żołnierzy , a traktowane tak jak widać

Zdjęcia nie oddają tego co można zobaczyć na „ żywo” żeby to zrozumieć trzeba pojechać zobaczyć dotknąć , poczytać to i owo…….
[ img ]
[ img ]
[ img ]
[ img ]
[ img ]
[ img ]
[ img ]
[ img ]
[ img ]

Moją odpowiedzią na rozwinięcie tematu jest P.O. Wizna , a dokładnie Strękowa Góra miejsce śmierci kpt. Raginisa . Trzecia fotka przedstawia zdjęcia przedmiotów wydobytych przy jego ekshumacji:
[ img ]
[ img ]
/1294/ab70cc7c3ab154e6m.jpg[/img][/url]
[ img ]